تبلیغات
ماجراجویان

[RB:Blog_And_Post_Title]

 

 

 

 

 

 

شهرستان سوادکوهیکی از شهرستان‌های استانمازندران در شمالایران است که در ناحیهٔالبرز مرکزی و در مجاورت استانسمنان قرار گرفته ‌است. مهم‌ترین شهر این شهرستان شهرزیراب بوده که دارای بیشترین جمعیت و مساحت در سطح شهرستان می‌باشد. شهر پل سفیدمرکز این شهرستان می باشد. شهرستان سوادکوه از سمت شمال بهشهرستان قائمشهر، از سمت جنوب بهشهرستان فیروزکوه دراستان تهران وشهرستان مهدیشهر دراستان سمنان، از سمت غرب بهشهرستان بابل و از سمت شرق بهشهرستان ساری و ارتفاعاتدودانگه و دهستانچاشم (شهریارکوه) درشهرستان مهدیشهر محدود اس

سوادکوه در دوران مختلف تاریخ، محدوده ثابتی نداشته و همواره حدود و مرز آن در اثرعوامل طبیعی،اقتصادی و سیاسی تغییر یافته‌است.کشفیات باستان‌شناسی بهمراه اسناد و مکتوبات تاریخی حاکی از آن است که سوادکوه از نواحی کهنطبرستان وایرانبوده و انسجام بافت اجتماعی و فرهنگی آن در دوراناساطیری ایران ریشه دارد. این ناحیه همواره در تعیین مسیر تاریخ طبرستان حضور مؤثر داشته و مورد توجه حکام دولت مرکزی بوده‌است. مورخینی مانندابن اسفندیار تا قبل از قرن دهم هجری قمری آنرا جزئی ازتپورستان در ایالتفرشوادگر ذکر کرده‌اند که از شرق تا جرجان، از غرب تا دیارآذربایجان، از جنوب تا نواحیری،قومس ودامغان وسعت داشت.

ایالت فرشوادگر که در آثار مورخینی نظیراسترابون یونانی، ابن اسفندیار،میر ظهیرالدین مرعشی و کتاباوستا از آن یاد شده ترکیبی از واژه‌هایتبری فرش به معنی دشت و جلگه، واد به معنی کوه و گر به معنی دریا ذکر شده‌است. در برخی دیگر از منابع تاریخی مانند التدوین آمده که نامقدیم سوادکوهپتشخوارگر وپتشخرگر بوده و فرمانروایان و امرای بسیاری از این منطقه برخاسته و وقایع تاریخی مهمی نظیر ورود و سکونتفریدون پادشاه پیشدادی، پیکاررستمپهلوان مشهورشاهنامه فردوسیبا دیوانمازندران و عبوراسکندر مقدونی در جنگ باداریوش سومپادشاه ایران آخرین پادشاههخامنشی در این ناحیه روی داده‌است.

در روایات شاهنامه فردوسی و اوستا، کتاب دینی پیروان آئینزرتشت آمده‌است که سوادکوه در گذشته محل زندگی انسانهای متمدنی بوده که آئین دیوسنائی داشته واژهائی نظیردیوا،دی،دوآزرک ودا که اکنون نیز در زبان بومیان این نواحی رایج می‌باشد، از آن روزگاران به یادگار مانده‌است. نشانه هائی نیز از آئینمیترائیسم ومهر پرستیدر قرون اولیه میلادی و اواسط حکومتپادشاهان ساسانی، در این ناحیه وجود داشت. در زمانیزگرد سوم آخرین پادشاه ساسانی ایران، حکومت سرزمین سوادکوه بهولاش واگذار و لقبفرشواد جر شاه به او اعطا گردید.

ساکنین این ناحیه بدلیل وضعیت طبیعی منطقه در بدو ورود سپاهیان عربها بهایران، سالیان متمادی با آنها و عوامل خلفای اموی مبارزه کرده و حتی تاقرن چهارم هجری بزبان پهلوی سخن می‌گفته و باخط پهلویکتابت می‌کرده‌اند. کتیبه ای نیز بهخط پهلوی ساسانی در بنای باستانیبرج لاجیم بر جای مانده مربوط بهقرن پنجم هجری قمری است. سرانجام اهالی منطقه با اختیار و تسلط کامل دین جدید را پذیرفته و به اسلام علوی روی آوردند. عده‌ای از مورخین بهمین دلیلسوادکوه را کوه سیاه معنی کرده و بر این عقیده‌اند که [[اعراب[[ در طی سالها مبارزه با مردم این ناحیه شکست خورده و بدلیل هراس ناشی ازهیبت کوههای مرتفع وسخت‌گذرکه از انبوه درختان بلند وکهنسال پوشیده بوده نام سوادکوه یا کوه سیاه را بر این سزمین نهادند.

در عهد خلافت مأمونخلیفه عباسی،اسپهبد مازیار به جر شاه یا پادشاه کوهستان ملقب گردید. این کوه بخشی از کوههایآپارسن قدیم بود که در کتاب اوستا او پامیری یسناخوانده می‌شد و اکنون نیز همین نام در سوادکوه وجود دارد.

در برخی ازاسناد و مکتوبات تاریخی بجای مانده از جملهکتاب التدوین، سوادکوه را همان ناحیه مشهورفرشوادگر دانسته‌اند که در آثار مورخین مختلف در طی دوران تاریخی فرشوادگر،پرشخوارگر، پتشخوارگر، پرخواتروس، فرشوادجر، پذشخوارگر نیز خوانده شده‌است.

درهمین کتاب ذکر شده که تا زمانحکومت فریدون، ششمین پادشاه پیشدادی ایران، سوادکوه جزء اقطار مازندران در حوزه فرشوادگر بوده و فریدون در ناحیهشیلاب یاتیلابسوادکوه بزرگ شده‌است. در کتاب اوستا نیز آمده که فرشوادگر در جنوب دریای فرا فکرت قرار دارد و تخت گاهدیوان مازنی است.

در تحولات اجتماعی و تاریخی بعد ازقرن پنجم تا اواخرقرن سیزدهم هجریقمری نیز همواره نام سوادکوه بعنوان منطقه‌ای امن و محفوظ مطرح بوده‌است. بهمین دلیل باید اذعان داشت کهبافت فرهنگی، اجتماعی و تمدن غنی و باستانی این منطقه به سنت دیگر مناطق کشور در طی فراز و نشیبهای تاریخ دچارآسیبکمتری شده‌است.

نام این منطقه از واژههند و ایرانیسو، زئو، دئو، گرفته شده که معادل واژه فارسیروشنائی است. واژه‌های شبیه آنها نیز کماکان در گویش و نام اماکن مختلف وجود دارد. واژه سات نیز در اغلب نقاط مازندران بجای واژه صاف و روشن بکار می‌رود. درسوادکوه نیز در نام روستای سات روآر، مرتع سوته، رودخانه ذبیر و در زیرآبوسئو رویا آب روشن، فرمانهای مختلف اینواژه باستانی دیده می‌شود.

درحال حاضر نیز اهالی منطقه کوههای صاف و عاری از درخت را ساکو می‌خوانند که مخفف کلمه سات کوه یا کوه صاف می‌باشد.

عده‌ای نیز بر این عقیده‌اند کهنام سوادکوه از کوهسوات گرفته شده که در جنوب شرقیروستای چراتدر دهستان ولوچی واقع شده و در ارتفاعات آن آثاری از تمدن قدیم مشاهدهمی‌شود که احتمالا بدلیل استقرار حاکمان قدیم سوادکوه بر جای مانده‌است.

با توجه به اینکه واژه سات با دگرگونی واژه سئو یا دئو پدید آمده و بهمعنی صاف روشن در جملات بکار می‌رود بهتر آن است که نام سوادکوه را برگرفته از واژه سات کوه یا کوه صاف و بدون درخت بدانیم. در حال حاضر نیزواژه‌های سات روآر به معنی آب زلال و روشن، سئو درکا به معنی زلال و صاف،ذیب لا به معنی روشن و درگویشبومیان منطقه بکار می‌رود.

عده‌ای ازمحققیننیز معقدند که نام سوادکوه با تغییر واژه کهن فرشوادگر به فرشواد کوه سپس تبدیل آن به سوادکوه پدید امده‌است.

در بر خی از اسناد و کتب تاریخی اسامی دیگری مانندقارن کوه،شروین کوه،جبال شروین وکولاچی نیز برای این نا حیه بکار رفته‌است. میرظهیرالدین مرعشی نیز در میان وقایع تاریخی قرن هشتم هجری قمری آن راگلابینامیده که علت آن معلوم نیست تاحدود 1قرن پیش اقتصاد عمده مردم سوادكوه دامپروری بوده وبا زندگی عشایری وكوچ نشینی امرار معاش میكردند كه هنوز بازماندگان ایننسل درگوشه وكناره این منطقه باهمان سبك ساده زندگی به چشم میخورند اما باتاسیس راه آهن و كشف رگه های زغال سنگ در كوههایسوادكوه و پیامد آن احداثمعادن استخراج زغال سنگ و ترانسفر آن بكمك لوكوموتیو به اصفهان سبك جدیدیدر كسب درآمد مردم و تغییر زندگی كوچ نشینی به زندگی كارگری و مقرری بگیریمعادن بوجوآورد.مجموعه معادن كارسنگ،كارمزد، تاریك دره و... ازین قبیلمیباشند.رونق سوادكوه نیز ازهمان زمان شروع شد تا اینكه در اواسط دهه 70بدلیل بی كفایتی برخی مدیران شركت البرز مركزی و واگذاری بی حساب و كتاببیت المال به بخش خصوصی، این شركت عظیم كه با دستان پینه بسته كارگران بومیقوت گرفته بود به بن بست رسید... آثار ركود شدید اقتصادی وفقر مردمسوادكوه واعتیاد فراگیر جوانان ناشی از همین به تاراج بردن شركت و اموال آنتوسط بخش خصوصی و صدالبته لابی مدیران ومسؤلان وقت میباشد.

محله قدیم آلاشت

 

محله قدیمی آلاشت، زادگاه رضاشاه سرسلسله دودمان پهلوی در ۱۸ کیلومتریزیرآب (منطقه سوادکوه) قرار دارد. آلاشت در منطقه‌ای کوهستانی وجنگلی واقعشده و خانه‌های آن اغلب از خشت خام ساخته شده و بام آنها نیز با تخته پوشپوشانده شده‌است. کوچه‌های این محله، باریک، سنگی و شیب تندی دارند. آلاشتی‌ها هر محله از دهشان را به نامی می‌شناسند. زادگاه پهلوی اول درمحله پهلوان خلیل قرار دارد که ساختمان آن در اصل دو اشکوبه بوده‌است. اشکوب فوقانی آن در اثر زلزله فروریخته بود که دردوران پهلوی دوم به وسیلهسازمان سابق میراث فرهنگی به همان سبک اولیه تجدید بنا شده‌است. این خانهامروزه به عنوان کتابخانه عمومی شهر آلاشت مورد استفاده مردم و جوانان قرارمی‌گیرد.

امامزاده عبدالحق شهر زیراب: این امامزاده ازدیربازبه عنوان یک مکانمقدس برای مردم شهرستان واستان بحساب می‌امده وهرساله شاهدخیل عظیمیازمهمانان و زایران می‌باشد.هم چنین این امامزاده محل یکی ازبزرگترینمیعادگاههای استان مازندران درروزعاشوراست.بگونه ایکه دسته‌های عزاداریازشهرهاوروستاهای اطراف بسمت شهرزیراب ومحل امامزاده درمرکزشهرروانهمی‌گردند.

قلعه کنگلو

 

این قلعه به فاصله تقریبی ۲۰ کیلومتری در جنوب شرقی دوآب (منطقهسوادکوه) درنزدیکی روستای کنگلو بر بالای صخره‌ای قرار دارد که قسمت اعظمآن با گذشت زمان وعوامل مخرب جوی از بین رفته‌است. نمای خارجی قلعه را یکباروی عظیم سنگی تشکیل می‌دهد که درقسمت میانی و طرفین آن، برج‌های دیدهبانی تشکیل شده‌است. فضای داخلی این قلعه با توجه به بقایای آن، مدور و دردو طبقه ساخته شده بود که قسمت عمده آن از بین رفته و در حال ویرانی است.

 

برج لاجیم

 

برج لاجیم در شمار آثار زمان تسلط آل زیار بر طبرستان در فاصله سالهای ۳۱۶ الی ۴۴۳ هجری قمری است.

این بنای تاریخی در خارج از یک گنبد مخروطی ساده و ظریف پوشیده شده استکه در داخل به حالت مدور تغییر شکل می‌دهد. ورودی این بنای آجری در سمت شرقاست و پایه گنبد به وسیله یک ردیف طاق‌نما تزئین شده است. در کمربند زیرگنبد دو کتیبه به خط کوفی و پهلوی بر روی هم قرار گرفته است. این دو کتیبهبشکل زیبایی با آجرهای تراش‌خورده در زمینه‌ای از گچ سفید نصب شده‌اندکتیبه با خط کوفی نام کیا اسماعیل ابوالفوراس شهریار ابن عباس صاحب بنا وتاریخ ۴۱۳ هجری قمری را نشان می‌دهد. جاده دسترسی به روستای لاجیم از شهرزیرآب آغاز می‌شود و پس از طی یک مسافت 27 کیلومتری به سر گردنه مرتفعیمی‌رسد که از طبیعت و ارتفاعات جنگلی خارج و به چمنزار و بوته زارهای زیبابدل می‌گردد.

پل ورسک

 

این پل در زمانرضاشاه، بر روی دره ورسک منطقه سوادکوه ساخته شد و در زمانجنگ جهانی دوم بهپل پیروزی معروف شد. پل ورسک با دهانه‌ای به طول ۶۶ متر و ارتفاع ۱۱۰ متر یکی از بزرگترین شاهکارهای مهندسی طول خط آهن شمال است.

بابک محله

 

این محله در نزدیکی یکی از دهات اطراف سوادکوه بوده و نام قدیم ان گلپور ده است.

برج رسکت

 

برج زیبایرسکت در روستایی به همین نام، از دوراناسپهبدان مازندران که بر روی آن کتیبه‌ای به دو خطپهلوی وکوفی وجود دارد.

برج باوند

 

برج بسیار زیبایباوند از دورانآل باوند ازاسپهبدان مازندران در ابتدای ورودی منطقه سرخ آباد (شامل روستاهای وسیه سر، قلک،پشت کل، زیارت سر، سنگ سرک، ارژنگ سر، وندچال، مالیدره و...) سوادکوه قرار دارد. این برج شبیه مهرهرخ درشطرنج است.برج مزبور توسط پرفسور شروین باوند باز سازی شده است.هم اکنون در بین اهالی منطقه فوق به نام گنبد معرف می باشد. برج گنبد ورودی روستاهای زیبا و ییلاقی نظیر وندچال اترگله گرزین خیل مالیدره وسیه سر سنگ سرگ زاهدسرا می‌باشد ییلاقاتی که زادگاه بزرگان زیادی درتاریخ سوادکوه بودند. مردان و زنانی که به اصل و نسب ییلاقی بودنشان افتخارمیکردند و همیشه سوادکوهی واقعی بودند