تبلیغات
ماجراجویان

[RB:Blog_And_Post_Title]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

قلعه های تاریخی شهرستان سراوان

 

قلعه سب سوران:

 موقعیت جغرافیایى: شهرستان سراوان - بخش سیب و سوران - روستاى سیب قدمت: دوران اسلامى - قاجار 

    

 ویژگیهاى معمارى: این بنا با استفاده از خشت خام ساخته شده و داراى حصارى از خشت خام به ارتفاع حدود 6 متر است كه دور تا دور بناهاى قلعه را محصور نموده است. ارتفاع بلندترین نقطه حدود 22 متر است و در سه گوشه دیوار قلعه 3 برج براى امر دیده‏ بانى تعبیه شده است. از درب ضلع جنوبى تا انتهاى سمت جنوب شرقى داراى پلكانى از خشت خام است كه پس از طى 10 پله خشتى به یك درب چوبى دو لنگه با كنده ‏كاریهاى برجسته در كادرهاى مربع شكل بصورت قرینه روبرو مى ‏شویم. ورودى قلعه بوسیله راهى باریك تونل مانند كه تاریك نیز مى ‏باشد با یك شیب ملایم به سمت بالا و حیاط قلعه راه دارد. در وسط حیاط قلعه چاه آبى وجود دارد كه دور تا دور آن سنگ كارى شده و در ضلع شرقى حیاط دو اتاق به اندازه ‏هاى مختلف و در ضلع جنوبى یك اطاق و در ضلع شمالى نیز یك اطاق با راهرو باریك به سمت مشرق ساخته شده است. محل سكونت صاحب قلعه در ضلع غربى بوده كه داراى محوطه ‏اى نسبتاً بزرگ مى‏باشد. در قسمت مشرق قلعه فضایى به طول 11 متر و عرض 4 متر با پوشش مسطح ساخته شده كه شاید براى زندان از آن استفاده مى ‏كرده ‏اند. در ضلع غربى حیاط آثارى از یك تنور براى پخت نان مورد نیاز ساكنین قلعه مشاهده مى‏شود. در اطاق جنوب شرقى براى صعود به محل دیده‏ بانى یك راه پله خشتى ساخته شده است. این اثر در سال 1370 تحت پوشش سازمان میراث فرهنگى قرار گرفته است.

 

 قلعه كُهنه قَلعه:

 موقعیت جغرافیایى: شهرستان سراوان - داخل شهر سراوان  قدمت:دوره اسلامى

 

 قلعه بُلْقیْسْ:

 موقعیت جغرافیاى:شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه

 این قلعه از قدیمى‏ترین قلعه ‏هاى بلوچستان است و در زمان افشاریه تخریب شده است.

 

 قلعه خَیْرآباد:

 موقعیت جغرافیایى: بخش مركزى - دهستان حومه   قدمت: دوران مغولى

 

 قلعه سَرجووشَصتانْ:

 موقعیت جغرافیایى: بخش مركزى - دهستان حومه    قدمت: دوره اسلامى

 

 قلعه هُشَكْ:

 موقعیت جغرافیایى: بخش مركزى - دهستان حومه   قدمت: دوره اسلامى

 

 قلعه بَم ْ‏پُشْت:موقعیت جغرافیایى: بخش بم‏پشت - روستاى بم ‏پشت    قدمت: دوره اسلامى

 

 قلعه هِیتَكْ:

 موقعیت جغرافیایى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه - روستاى هیتك

 

 قلعه دِزكْ:

 موقعیت جغرافیایى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه - روستاى داورپناه

 مشخصات: این قلعه كه داراى معمارى بومى است از خشت و گل ساخته شده و در گذشته محل اقامت و حكمرانى على ‏محمدخان پدر دوست محمدخان باركزایى بوده است و در سال 1307 ه.ش با لشكركشى قواى رضاخان توسط قشون دولتى به تصرف درآمده است و در این محل با درگیرى بین قواى نظامى و نیروهاى تحت امر دوست محمدخان، سرهنگ باقرآقاخان داورپناه بوسیله یكى از اسرا كشته مى ‏شود و از آن موقع این محل بنام داورپناه نامیده مى ‏شود.

 

 قلعه كوهَكْ:

 موقعیت جغرافیایى:بخش بم‏پشت - دهستان كوهك و اسفندك - روستاى كوهك

 قدمت: دوران اسلامى - قاجار

 مشخصات : در كتاب باستان شناسى و تاریخ بلوچستان به نقل از امان‏ الله جهانبانى آمده است: » این قلعه در روى سنگ مرتفعى واقع است و از استحكام كافى برخوردار است كه در سال 1290 ه.ش توسط وكیل ‏الملك دوم (مرتضى قلى ‏خان) حكمران كرمان و بلوچستان تصرف شده است در این قلعه شخصى مدفون است كه به باور مردم، این شخص صاحب كرامت است. در كنار این مقبره چاه آبى است كه هفتاد ذرع عمق دارد و به گفته اهالى هر زمان كه قلعه محاصره شود اهالى قلعه از آبى كه با كرامت صاحب قبر از چاه مى ‏جوشیده و به اندازه پانزده ذرع مى ‏ایستد استفاده مى ‏كنند.

 پس از وكیل ‏الملك بار دیگر ابراهیم خان بمى این قلعه را به تحت سلطه حكمران كرمان و بلوچستان در مى ‏آورد چون مدتى توسط انگلیسى ‏ها در جریان حكمیت گلداسمیت از ایران جدا شده بود.

 

 قلعه اِسفَنْدَكْ:

 موقعیت جغرافیایى: بخش‏بم‏پشت - دهستان كوهك و اسفندك - روستاى اسفندك

 قدمت:دوران اسلامى

 

 قلعه دِهَكْ:

 موقعیت جغرافیایى: بخش مركزى - روستاى دهك     قدمت:دوره اسلامى

 

 قلعه‏هاى جالْق:

 موقعیت جغرافیایى: شهرستان سراوان - بخش جالق - دهستان جالق

 قدمت: دوران اسلامى (سلجوقى - قاجار) - جالق داراى سه قلعه است.

 

 قلعه كَله ‏گان:

 موقعیت جغرافیایى: شهرستان سراوان - بخش جالق - دهستان كله‏گان - روستاى كله ‏گان

 قدمت: دوران اسلامى

 

 قلعه ناهوگْ:

موقعیت جغرافیایى: بخش جالق - دهستان ناهوگ    قدمت:دوران اسلامى

 

 قلعه زابُلى:

 موقعیت جغرافیایى: شهرستان سراوان - مركز بخش زابلى قدمت:دوره اسلامى

 

 قلعه پَسْكوه:

 موقعیت جغرافیایى: بخش سیب و سوران - دهستان پسكوه - روستاى سپكوه

 قدمت: دوران اسلامى

 

 قلعه كَنْتْ:

 موقعیت جغرافیایى: بخش سیب و سوران - دهستان هیدوچ - روستاى كنت

 قدمت: دوران اسلامى

 

 قلعه گُشْتْ:

 موقعیت جغرافیایى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان گشت - روستاى گشت

 قدمت: دوره اسلامى - قاجار

 مشخصات: این قلعه از خشت و گل ساخته شده است و در زمان لشكركشى قواى رضاخان (1307 ه.ش) اولین نقطه اتكاى نیروهاى تحت امر دوست محمدخان باركزایى بوده است.

 

 قلعه چشمه نِمَكْ (جوشان):

 موقعیت جغرافیایى: بخش مركزى - دهستان گشت        قدمت:     دوره اسلامى

 

 قلعه هیدوچ:

 موقعیت جغرافیایى: بخش سیب و سوران - دهستان هیدوچ - روستاى هیدوچ

 قدمت: دوران اسلامى

 

 قلعه بَخْشان:

 موقعیت جغرافیایى: شهرستان سراوان - بخش مركزى - دهستان حومه - روستاى بخشان

 قدمت: دوران اسلامى

   سنگ نگاره های شهرستان سراوان : 

  
رشته كوههای سیاهان در شمال این شهرستان در خود تعداد متنابهی از اینگونه محل های دارای حكاكی های صخره ای یا نگار كند را در خود جای داده است
این رشته كوه از یك سو ، از ناحیه سرحد بلوچستان وحوالی ” تفتان ” شهرستان خاش بنام كوههای ” مورپیش” و” گزور” شروع شده ودر ادامه مسیر بطرف شرق از شمال شهر سراوان گذشته ودر ناحیه مرزی ” كوهك” از مرز شرقی كشورایران خارج در محلی بنام ” سبز كوه” در حوالی شهر ” پنج گور” وارد كشور پاكستان شده واین رشته كوهها پس از عبور از شهر ” كویته” با مرتفع ترین قلعه آن بنام ” بز كوه ” بنام ” كوههای سلیمان” شناخته می شود در میان این رشته كوه در شمال شهر سراوان دره های متعددی وجود دارد كه در اكثر قریب به اتفاق آنها این گونه نقوش دیده می شود
از مهمترین مناطق شهرستان سراوان كه در آن از اینگونه سنگ نـگاره ها شناسایی شده، می توان به كوه مهرگان ” دره كندیك” دره شیر وپلنگان دره دار ساوات ، دره درو نزك، دره هلی ، كوه تونان سب وسوران ونقاشی های صخره ای پیر گوران روستای ناهوك سنگ نگاره های سر دشت ناهوك ودره نگاران وگشت وغیره اشاره نمود
نقوش این سنگ نگاره متعلق به ادوار مختلف زندگی بشر از حدود ده هزار سال قبل تادوران معاصر می باشد كه ایجاد برخی نقوش جدید باعث محو نقوش قدیم تر شده است.



سنگ نگاره های كوه مهر گان:
این كوه كم ارتفاع با ارتفاعی حدود 40 متر در فاصله 400 متری حومه شرقی شهرسراوان قرار گرفته است. برفراز این كوه برروی صخره های نسبتا صاف و هموار آن نقوش كند فراوانی دیده می شود كه از جمله مهمترین موضوعات نقوش آن می توان به نقوش شكار حیوانات علفخواری همانند غزال وجیبر وبز كوهی توسط انسانهایی سوار براسب ونقوش سمبلك ونمادین اثر پا ودست وهمچنین نقوش شطر نجی ( زمینهای زراعی ومالكیت) ونقوش انسانی یا حیوانی همچون نقش دو انسان در حال گفتگو با یكدیگر ویا نقش یك بز ویك غزال یا جیبر وغیره اشاره نمود

سنگ نگاره های كوه تونان:
این نگار كندها در فاصله حدود 21 كلیو متری جنوب شرقی روستای سب از بخش سب وسوران شهرستان سراوان ودر دامنه كوهی بنام تونان پراكنده است
در این محل بر خلاف سایر سنگ نگاره های شناسایی شده اكثر قریب به اتفاق آنها متعلق به دوره اسلامی ( حدود سده هشتم هجری) می باشد در دل این كوه غاری كم عمق ( پناهگاه) بنام سوراخ یا غار رنگی ودر پای كوه تلی انباشته از لاشه سنگ بنام قبر زنگی شهرت دارد برروی سطوح صخره های پراكنده آن كتیبه هایی عربی به خط كوفی تزئینی مشاهده می شود برروی سطح یكی از سنگهای نام مبارك پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد(ص) را كه دایره وار تكرار شده میتوان خواند
اكثر قریب به اتفاق سنگ نگاره های شناسایی شده شهرستان ســراوان در میان دره های رشته كوه سیاهان ودر فاصله حدود 70 كیلو متری شمال وشمال شرقی آن واقع شده اند ودر بردارنده نقوش حكاكی شده برسینه سنگهـــا از ادوار مختلف اند كه غالبا نشان دهنده صحنه هایی از شكار وحیوانات مختلف واشكال انسانی وگاهی سمبلیك ونمادین اند
كه از این گونه مكان می توان به سنگ نگاره های دره مكی ، كسیشیگان ، درو نزگ ، دارساوات ، جای پای پیامبر، شیر وپلنگان، كندیك ، پیر گوران ، گشت . سوراب ، سردشت ناهوك ، ونگاران و...نام برده كه همگی در میان دره های این سلسله جبال واقع شده اند كه از این میان سنگ نگاره های دره نگاران ونقاشی های صخره ای پیر گوران ناهوك از اهمیت بیشتری برخودار است
نقاشی های صخر ه ای پیر گوران ناهوك:
مجموعه ای جالب توجه از نقوش نمادین وسمبلیك متنوع ( حدود 17 نقش مجزا) بر روی صخره ای به ابعاد تقریبی 3×2 متر در جبهه جنوبی روستای ناهوك ( 35 كیلومتری سراوان) با استفاده از مواد وكانی های رنگی طبیعی نقش بسته است
این نقوش كه همگی موتیف یا عناصر نقش گیاهی ونباتی سمبلیك بنظر می رسند با استفاده از اكسیدهای فلزی همچون اكسید آهن یا منیزیم یا طیفی از رنگ قهوه ای تیره تا سیاه نقــــاشی شده اند
بنظر می رسد این نقوش می بایست نزدیك به 9 تا 10 هزار سال قدمت داشته باشند



سنگ نگاره های دره نگاران:
در حدود 36 كیلومتری شمال غربی روستای ناهوك وحدود 70 كیلومتری شهر سراوان در انتهای دشت وسیع آبرفتــــی سر دشت ناهوك در میان دره ای پر آب وبا صفا مجموعه ای كم نظیر وشاید بی نظیر از نقش ونگاركنده برروی سینه سنگها وصخره بچشم می خورد كه شاید از نظر تعداد وتراكم نقوش در یك محدود كوچك ( كه به بیش از هزاران نقش می رسد) بتوان آنرا ” بزرگترین مجموعه معرفی وشناخته شده سنگ نگاره درایران” معرفی نمودواین دره را باید در واقع نگار خانه ای زیبا وجالب توجه از نگار گران هزاران سال گذشته دانست
نقوش دره نگاران را میتوان درسه دوره قدیم ومیانه وجدید مورد مطالعه قرارداد كهن ترین نقوش آن متعلق به هزاره های چهارم تا هشتم قبل از میلاد ولی عمده نقوش آن متعلق به دوره میانه آن یعنی هزار تا هزار پانصد سال قبل از میلاد میباشد

از مهمترین نقوش آنمیتوان به نقوش انسانی به دو صورت با لباس یا بدون لباس ( ملبس یا برهنه) ونقوش حیواناتی همانند اسب، خروحشی، قوچ، كل و بز، جبیر، مار، گاو كوهاندار، شتر دو كوهانه ، سگ ، گرگ ، روباه، گاو میش ،یوز پلنگ وپلنگ و غیره نام برد.