تبلیغات
ماجراجویان

[RB:Blog_And_Post_Title]

 

 

حدود یک پنجم سطح زمین را کوهها پوشانده اند و مسکن حداقل 10% از جمعیت جهان به شمار می روند. بیش از نیمی از جمعیت جهان به آبخیزهای کوهستانی وابسته اند. کوهها منابع اصلی آب شیرین جهان به شمار می روند. اروژنی یا کوه زایی یک اصطلاح فنی برای توصیف چگونگی شکل گیری کوهها می باشد. این کلمه از ترکیب دو واژه قدیمی یونانی به معنی "کوه" و "تولد" ساخته شده است.

به یک عبارت کوه زمینی مرتفع می باشد. اما منظور از مرتفع چیست؟ می توان ارتفاع بیش از 1000 تا 1500متر از سطح دریا را کوه نامید.

ارتفاع کوتاه: ارتفاع زیر 1000 تا 1500 متر

ارتفاع متوسط: ارتفاع بالای 1500 تا 2500 متر

ارتفاع بلند: 2500 تا 3500 متر

ارتفاع بسیار بلند: ارتفاع 3500 تا 5800 متر

حد نهایی ارتفاع: بیش از 5800 متر

محیطهای کم فشار

می دانیم فشار جو در سطح دریا 760 میلیمتر جیوه و فشار سهمی اکسیژن (سهم اکسیژن در هوا)حدود 159 میلیمتر جیوه است. اما خوب است بدانیم فشار اکسیژن در ارتفاع کاهش میابد، به این وضعیت محیط کم فشار(فشار جوی کم) می گویند. پائین بودن فشار جو به این معنی است که فشار سهمی اکسیژن نیز پائین است که موجب کاهش اکسیژن رسانی به بافتها می شود. این کاهش اکسیژن در بافتها موجب هیپوکسی (کمبود اکسیژن) می شود.

سهم اکسیژن در ارتفاع

ترکیب گازها در هوای تنفسی(در ارتفاع) با ترکیب آنها در سطح دریا برابر است. میزان اکسیژن 93/20 درصد، دی اکسید کربن 03/0 درصد و نیتروژن 04/79 درصد از کل هوا می باشد. ولی کاهش فشار سهمی هر گاز (سهم هر یک از گازها در کل هوا) نسبت مستقیم با افزایش ارتفاع دارد (فشار سهمی هر یک از گازها با فشار جوی تغییر می کند). کاهش فشار سهمی اکسیژن منجر به کاهش عملکرد ورزشی در ارتفاع می شود که علت آن کم شدن شیب فشار و تاخیر انتقال اکسیژن به بافتها است
با افزایش ارتفاع، دمای هوا کاهش می یابد. کاهش دما به علت کاهش مقدار آب تبخیر شده در هوا می باشد. در نتیجه، هوای خشکتر می تواند منجر به از دست دادن آب بدن از طریق افزایش دفع نامحسوس آب شود

 

جدول تغیرات فشار هوا و فشار سهمی اکسیژن در ارتفاعات مختلف


فشار سهمی اکسیژن --- تغیرات فشار هوا --- ارتفاع


0 ------------------- 760 ---------------- 2/159
1000--------------- 674 ---------------- 2/141
2000--------------- 596 ---------------- 9/124
3000----------------526 ---------------- 2/110
4000----------------462 ---------------- 9/96
9000----------------231 ---------------- 4/48
تغیرات دمای هوا در ارتفاعات مختلف

دما- سانتیگراد ----------------------ارتفاع- متر

0------------------------------------------15
1000----------------------------------- 5/8
2000 -------------------------------------2
3000-----------------------------------5/4-
4000--------------------------------- 9/10-
9000--------------------------------- 4/43-

 

تولد کوه نوردی

اما سپاهیان هانیبال در سال 212 میلادی از کوههای آلپ گذشتند. این جمله هانیبال شهرت جهانی دارد که:

کوهها بسیار بلندند اما در هیچ کجا آسمان را لمس نمی کنند.

اما آنها نخستین کسانی نبودند که به کوهی صعود می کردند. پیش از سپاه هانیبال گزنفون در زمستان سپاه یونان را به ارتفاعی متجاوز از 2750 متر در آسیای میانه برده بود. وی در کتاب خود "آناباسیس" از سرمازدگی و کوربرفی یاد نموده. همچنین در تاریخ از نبرد اسکندر در بختریا، ازبکستان امروزی (در پای رشته کوه پامیر) یاد شده که مربوط به سال 328 می باشد.

اما بسیار تولد کوهنوردی را در سال 1492 زمانیکه آنتوان دو ویل به فرمان شارل هشتم پادشاه فرانسه به کوه ایگل با ارتفاع 2077 متر که برج عظیمی از صخره است، صعود کرد می دانند. با این حال حدود سه قرن طول کشید تا انسان دیگری به هدف فتح کوهی خود را به دردسر اندازد. ژاک بالما بازرس خزانه داری به همراه میشل گابریل پاکار که پزشک دهکده شامونی دار بود به قصد بردن جایزه ای برای فتح مون بلان عازم این کوه شده و درست در تابستان 1786 برفراز این کوه ایستادند. با صعود مون بلان عملا کوهنوردی متولد شد.

کوهنوردی امروزه بیش از یک ورزش مفرح که بیشتر ماجراجویی است و از بخشهای مختلفی همچون: کوه پیمایی، صخره نوردی، یخ نوردی، اسکی کوهستان و...... تشکیل شده.

بی شک آشنایی با رشته کوههای و کوههای مرتفع دنیا در امر گسترش ورزش کوهنوردی نقش بسزایی دارد، از اینرو بر آنیم تا با معرفی کوههای رفیع جهان (آنچنان که در توانمان باشد) به این امر در کشورمان یاری رسانیم. بدیهی است ایجاد چنین دائراه المعارف گسترده ای بدون ایراد نخواهد بود و نیاز به پشتیبانی، همکاری و همفکری تمامی علاقمندان کوهنوردی دارد.

 


نام قله / کشور / ارتفاع به متر / اولین فاتح ( ملیت ) / تاریخ اولین صعود



Everest -1اورست / نپال و تبت / 8848 یا8850 / ادموند هیلاری ( زلاندنو ، انگلستان ) ، تنزینگ نورگی/ ( نپال 29 می 1953 )




K2 -2کی دو / پاکستان و چین / 8611 / آ. کامپگنونی ، ل. لاسدلی ( ایتالیا ) / 31 جولای 1954




Kangchenjunga -3 کانچن جونگا / نپال و هند / 8586 / گ. باند ، ج. براون ، ن. هاردی ، س. استریتر ( انگلستان ) / 25 می 1955




Lhotse -4لوتسه / نپال و تبت / 8516 / ف. لوچسینگر ، ا.ریس ( سوئیس ) / 18 می 1956




Makalu -5 ماکالو / نپال و تبت / 8463 / ج. کوزی ، ل. تری ، ج. فرانکو ، گ. مگنون گیلتسن ، ج. بویر ، س. کوپه ، پ. لروکس ، آ. ویالاته ( فرانسه ) / 15 می 1955




Cho Oyu -6 چو آیو / نپال و تبت / 8201 / ه.تیچی ، س. یوخلر ( اتریش ) ، پاسانگ داوا لاما ( نپال ) / 15 اکتبر 1954




Dhaulagiri -7دائولاگیری / نپال / 8167 / آ. اسکلبرت ، ا. فورر ، ک. دایمبرگر ، پ. داینر ( سوئیس ) ، نیما دورجی ، ناوانگ دورجی ( نپال ) / 13 می 1960




Manaslu -8مانسلو / نپال / 8163 / ت.ایمامیشی ، ک. کاتو ، م. هیگتا ( ژاپن ) ، گ. نوربو ( نپال ) / 9 می 1956




Nanga Parbat -9 نانگاپاربت / پاکستان / 8125 / هرمان بوهل ( اتریش ) / 3 جولای 1953




Annapurna -10 آناپورنا / نپال / 8091 / م. هرزوگ ، ل. لاچنال ( فرانسه ) / 3 ژوئن 1950




Gasherbrum I -11 گاشربروم 1 / پاکستان و چین / 8068 / پ.ک. شوئینگ ، آ.ج. کوفمن / 4 جولای 1958



Broad Peak -12برود پیک / پاکستان و چین / 8047 / م. اشموک ، ف. وینترستلر ، ک. دایمبرگر ، ه. بوهل ( اتریش ) / 9 ژوئن 1957




Gasherbrum II -13گاشربروم 2 / پاکستان و چین / 8035 / ف. موراوک ، س. لارچ ، ه. ویلن پارت ( اتریش ) / 7 جولای 1956




Shisha Pangma -14 شیشا پانگما / تبت / 8013 / هسو چینگ و تیم 9 نفره اش ( چین ) / 2 می 1964



توضیحات :
1- 14 قله 8000 متری طی 14 سال از 1950 تا 1964 ( همزمان با جنگ جهانی دوم و پس از آن ) فتح گردیدند
2 - رینهولد مسنر و پیتر هابلر اولین افرادی هستند که اورست را بدون استفاده از کپسول اکسیژن صعود کردند .
3 - رینهولد مسنر اولین شخصی است که به تنهایی اورست را صعود کرد ( بدون شرپا ) .
4 - اختلاف اولین و آخرین قله 8000 متری تنها 835 متر است .
5 - اورست به نام کاشف انگلیسی آن نامگذاری شده است .


تلاش برای فتح 14 قله بالای 8000 متری دنیا شاید به اندازه یک عمر انسان را درگیر خود سازد, البته اگر تمام زندگی انسان را محو ننماید! بجز 14 کوه نوردی که تاکنون موفق به فتح هر 14 قله 8000 متری شده اند, 32 کوه نورد مابین 10 تا 13 قله را صعود نموده اند. از این میان 8 نفر جان خود را از دست داده اند که البته تمامی این حوادث بر روی قلل 8000 متری رخ داده. در میان این 32 نفر 17 نفر تلاششان بدون بهره گیری از کپسول اکسیژن بوده و البته در میان 8 کشته شده این لیست 5 نفرشان از کسانی هستند که از کپسول اکسیژن کمک نمی گرفته اند.
آمار حاکی از تلاش 30 درصدی این نفرات در صعود بدون کپسول اکسیژن و البته تلفات 25درصدی این لیست می باشد. تا کنون تنها 14 کوه نورد نام خود را در میان فاتحان 14 قله 8000 متری ثبت نموده اند, که آخرین نفر از آنها سیلویو موندلینی کوه نورد ایتالیایی است.
ضمن آنکه در بهار آینده کوه نورد استرالیایی اندرو لاک قصد دارد تا بر این آمار بیافزاید. لاک بجز دو صعود اورست خود در سالهای 2000 و 2004 در سایر صعودهایش از کپسول اکسیژن استفاده ننموده. البته او امیدوار است پس از فتح هر 14 قله در تلاشی دیگر بر روی اورست این کوه را نیز بدون کمک گرفتن از کپسول اکسیژن فتح نماید.
اندرو لاک اینک تنها ماکالو و شیشاپانگما را در پیش دارد. وی فصل قبل در تلاش برای صعود شیشاپانگما ناکام ماند و مجددا می باید بر روی این کوه تلاش نماید. وی قصد دارد به همراه هکتور پونسه و نوئل به این دو کوه برود. اندرو لاک که صعود 8000 متری های خود را 14 سال قبل با صعود کی دو آغاز نموده, امیدوار است در بهار 2008 بتواند با فتح دو قله باقی مانده به جمع اعضای باشگاه 8000 متری ها بپیوندد.

نام کوه اورست،ساگارامات،چومولونگما

ارتفاع 8850متر، 29،029 فیت

محل قرارگیری نپال، تبت

موقعیت 27،59 عرض شمالی86،56 طول شرقی

ماههای صعود آوریل و می، سپتامبر و اکتبر

اولین صعود 1953

اولین صعود کننده ادموند هیلاری، تنسینگ نورگی

نزدیکترین فرودگاه محلی پانگبوچه

نزدیکترین فرودگاه بین المللی کاتماندو

اورست- بلندترین کوه دنیا بر طبق آخرین اندازه گیریهای ماهواره ای که در5 می 1999 صورت گرفت و به تایید انجمن نشنال جغرافی نیز رسید 8850 متر ارتفاع دارد. کوه اورست در منطقه هیمالیای"خمبو روالینگ"قرار دارد. این کوه برروی خط الراسی مرتفع قرار گرفته که در طول مرز نپال و تبت از غرب به شرقو از چوآیو تا ماکالو امتداد می یابد. در نپال به آنساگاراماتا به معنای سر آسمان و در تبتچومولونگمابه معنای مادر خدای زمین می گویند.

در مساحی های سال 1854 یک هیئت انگلیسی نام آنراقله 15 نهاد و دو سال بعد آنها توانستند ارتفاع قله 15 را 8839متر اندازه گیری کنند آنرا رفیعترین قله عالم شناختند، اما این اندازه گیری چندان پایدار نبود و پس از آن هندیها ارتفاع قله را 8848 ثبت نمودند. در نهایت در سال1865 انجمن جغرافیایی سلطنتی در لندن، قله شماره 15 را بعد از مساحی های جورج اورست نامگذاری مجدد نمود و به افتخار این کشف قله شماره 15 را اورست نامیدند. هفت تلاش نخست این کوه تا سال 1921 بیشتر جنبه شناسایی داشت تا صعود. تمامی این تلاشها از سمت تبت صورت گرفت. جایی که مسیر صعود قله از طریق یال شمالی و گردنه شمالی قابل دسترس به نظر می رسید. در سال 1924جورج مالوری کسی که پیکان حمله سه هیئت نخست این کوه بود، در تلاش برای فتح قله جان خود را به همراه همنوردش اندرواروین از دست داد. آنها بی شک گامهایی تا قله فاصله نداشتند.

تا سال 1938 یعنی زمان شروع جنگ جهانی دوم تلاشهای ناموفق دیگری نیز صورت گرفت و پس از آن به خاطر جنگ همه چیز متوقف شد. اما با پایان جنگ و اشغال تبت توسط چینیها مرزهای تبت بر روی خارجیها و بخصوص کوهنوردان بسته شد. اما کشور نپال که سابق براین غیر قابل دسترس بود خلاف این عمل کرد و مرزهای خود را از سال 1950 بر روی خارجیها گشود. بدین شکل محاصره اورست تنگتر و تنگتر شد. مسیر صعود تیمهای سال 51 تا53 از طریق یخچال خمبو، آبشار یخی و کم غربی بود که تیمهایی از انگلستان و سوئیس به آن دست یافتند. سپس جبهه غربی لوتسه و گرده ژنویها و در نهایت گردنه جنوبی شناسایی و صعود شد. در ماه می 1952کریستین لامبرت سوئیسی و شرپا تنسینگ نورگی هندی - نپالی تا 8600 متر بالا رفتند اما از صعود قله بازماندند. اما یک سال بعد تیمی از انگلستان به سرپرستی جان هانت افسر ارتش انگلستان با گام نهادن در جای پای سوئیسیها در نهایت با دسترسی به یال جنوب شرقیتوانست ادموند هیلاریو شرپاتنسینگنورگی را در ساعت 30/11 روز 29 می راهی قله نماید.

هیلاری و تنسینگ پس از فتح اورست

پس از صعود سال 53 تلاشهای موفق و ناموفق هیلاری و تنسینگ پس از فتح اورستزیادی از مسیرهای مختلف صورت گرفت و تا امروز که بیش از 50 سال از نخستین صعود کوه می گذرد حدود 2500 کوهنورد از 16 مسیر اورست را صعود کرده اند. آنها از 13 تا 70 سال سن داشتند. در این را همچنین بیش از 160 نفر جانشان را از دست داده اند. اورست بارها بدون اکسیژن صعود شد. چندین نفر به کمک اسکی و چتر از آن فرود آمدند و کوه بارها تراورس گردید. صعودهای زیادی در مدت تنها یک روز بر روی آن صورت گرفت و افراد بسیاری بر روی آن دچار سرمازدگی شدند. هر کوهنورد برای اخذ اجازه صعود موظف به پرداخت 6000دلار در جبهه شمالی و 10000 دلار در جنوبی می باشد. در این راه گروه های تجاری بسیاری نیز دست به کار شده و با اخذ مبالغی از 20000 تا 75000 دلار کوهنوردان و افراد عادی را عازم بام دنیا می کنند.

فیلمهای بسیاری از تلاشهای موفق و نافرجام اورست ساخته شده و کتب فراوانی به نگارش در آمده تا اورست همچنان به عنوان یکی از جذابترین نقاط دنیا مورد توجه باشد.

بیست و نه می 1953- اولین صعود اورست: تنزینگ نورگی (نپال) و ادموند هیلاری(زلاند نو) هر دو عضو یک هیئت انگلیسی. از مسیر یال جنوب شرقی- با عبور از آبشار یخی، کم غربی و لوتسه فیس- به قله رسیدند.

مسیرهای اورست:

بیست و پنج می 1960-تیمی از کوهنوردان چین و تبت از مسیر شمالی به قله اورست رسیدند.

بیست و دو می 1963-اولین صعود یال غربی اورست توسط تیم امریکا- در واقع دسترسی به یال غربی از طریق جبهه شمالی صورت گرفت- صعود کنندگان ویلی انسولد و تام هورنباین بودند. آنها پس از رسیدن به قله از مسیر جنوب شرقی بازگشته و نخستین تراورس اورست را هم صورت دادند.

بیست و چهار سپتامبر 1975- دو گال هستون و داگ اسکات از صعود دیواره جنوب غربی را صورت دادند، سرپرستی این تیم را کریس بانینگتون بر عهده داشت.

سیزده می 1979- آندری استریمفیل و یرنیزاپلوتنیک قله را از مسیر اصلی غربی صعود نموده و از مسیر هورنباین بازگشتند.

ده می 1980- تسونه شیجیهیر و تاکاشی اوزاکی از ژاپن نخستین صعود مستقیم جبهه شمالی را انجام دادند. این مسیر به دهلیز ژاپنیها معروفشد.

نوزده می 1980- یرزی کاکوسکا و اندری ژوکاز طریق برج جنوبی- درست سمت راست دیواره جنوب غربی- به قله دست یافتند.

بیست آگوست 1980- راینولد مسنر از ایتالیا از گردنه شمالی تراورسی را به سمت دهلیز شمالی صورت داد. او تنها در مدت 3 روز از کمپ اصلی خود در ارتفاع 6500 متر بدون استفاده از اکسیژن مصنوعی قله را صعود نمود.

چهار می 1982-11 کوهنورد روس از طریق دیواره جنوب غربی – سمت چپ مسیر بانینگتون- صعود نمودند.

هشت اکتبر 1983- لو ریچارد، کیم مومب و کارلوس بوهلر قله را از طریق جبهه شرقی، معروف به کانشونگ صعود نمودند.

سوم اکتبر 1984-کوهنوردان استرالیایی تیم مکارتنی ، اسنپ و گرگ مورتیمر قله را از طریق دهلیز شمالی صعود نمودند.

بیست می1986- شارون وود به عنوان نخستین زن از آمریکای شمالی توانست از مسیر جدید شانه غربی که از یخچال کانشونگ آغاز می شد خود را به دهلیز هورنباین رسانده و قله را صعود کند.

دوازده می 1988-کوهنورد انگلیسی، استفانونبلز از سمت چپ مسیر 1983 کانشونگ به قله برسد. این مسیر در شرق گردنه جنوب شرقی قرار دارد. و نبلز تنها عضو انگلیسی یک گروه کوهنورد آمریکایی بود.

یازده می 1995-اولین صعود مسیر شمال شرقی، این مسیر تماما توسط کیوشی فورونو و شجیکی ایموتو از ژاپن و شرپاها داوا شرینگ، پاسانگ شرپا و نیما شرپا گشایش یافت.

بیست می 1996-اولین صعود دهلیز شمال شمال شرقی. توسط پیتر کوزنتسوف، والری کونوف و گریگوری سیمی کولنکوف.

ده می2004 -مسیر مستقیم دیواره شمالی. آندر یا ماری یو، پاورشا بالین و ایلیاستوح واتولین از تیم روسیه.

 

نکته:

- هومن آپرین کوهنورد ایرانی مقیم آمریکا بعنوان نخستین ایرانی در سال موفق به صعود اورست گردید. وی راهنمای تیمی از کوهنوردان آمریکایی بر روی اورست بود.

-تیم ملی کوهنوردی ایران در سال 1377 موفق شد نخستین صعود مستقل ایرانیان را بر روی اورست صورت دهد.

-سعید طوسی کوهنورد ایرانی مقیم آمریکا موفق شد در بهار 2002 بر افراز قله اورست.

- تیم ملی کوهنوردی ایران متشکل از تیمهای مردان و زنان موفق شد در 30 می 2005 بر فراز اورست بایستد. 9 نفر از اعضای این تیم به همراه 5 شرپا قله را فتح نمودند.