تبلیغات
ماجراجویان

[RB:Blog_And_Post_Title]

 

 

 

استان خراسان رضوی بزرگ ترین قطب توریسم مذهبی جمهوری اسلامی ایران است که بناهای آرامگاهی بیش ترین و مهم ترین چشم انداز معماری این منطقه را تشکیل می دهند. مجموعه های آرامگاهی، بناهایی هستند كه طی سالیان طولانی بر روی مدفن و مزار شخصیت‌های مذهبی و محبوب شكل گرفته‌اند و معمولاً شامل بنای حرم، ‌مساجد، مدارس،‌ كتاب خانه‌ها، كاروان سراها، آب انبارها، خانقاه‌ها و فضاهایی از این قبیل می شوند. گسترش چنین مجموعه‌هایی، با گسترش مذهب، اعتبار و احترام صاحب مدفن و ارزش هنری و معماری بناهای ساخته شده ارتباط مستقیمی دارد.
برخی از مجموعه‌های آرامگاهی(مانند آستان قدس رضوی) در شكل گیری و پیدایش شهرها، نقش اساسی و مهمی ایفا كرده‌اند و به مركز فعالیت‌های مختلف مذهبی، سیاسی،‌ اقتصادی و غیره تبدیل شده‌اند. مجموعه ی آستان قدس رضوی یکی از با شکوه ترین بناهای آرامگاهی سراسر جهان اسلام است که وجود مبارک حضرت امام رضا(علیه السلام) را در برگرفته و سبب شده استان خراسان رضوی به بزرگ ترین قطب توریسم مذهبی ایران تبدیل شود.
مجموعه ی آستان قدس رضوی که خود به تنهایی جاذبه ی معماری کم نظیری به شمار می رود، همراه با سایر بناها و آثار معماری این سرزمین؛ سبب شده اند که استان خراسان رضوی علاوه بر جاذبه های معنوی از نظر جاذبه های معماری و تاریخی نیز دارای اهمیت زیادی باشد. صحن‌های مجموعه ی آستان قدس رضوی دارای پنج صحن؛ عتیق(انقلاب)، جدید(آزادی)، امام خمینی (موزه)، جمهوری اسلامی و قدس است كه دو صحن آخری نوساز هستند. هر یک از صحن های مجموعه ی مقدس آستان قدس رضوی شاهکارهایی از معماران مختلف ایرانی را به نمایش می گذارند. از جمله آثار ارزشمند داخل حرم رضوی، سه محراب با شكوه مربوط به قرن های هفتم هجری است كه بر روی دو محراب، ‌كتیبه‌هایی به خط كوفی و بر سومی، كتیبه‌هایی به خط كوفی و ثلث و به رنگ لاجوردی بر زمینه سفید، مشتمل بر آیات و احادیث نوشته شده است. درب های سه گانه حرم مطهر نیز از آثار با ارزش هنری به شمار می‌آیند. صندوق و ضریح مرقد كنونی، مربوط به دوره ی قاجار و بعد از آن است. صحن های حرم رضوی هر یک در دوره ای تاریخی ساخته شده اند و معماری هر یک از صحن ها؛ گویای روند معماری زمانه ی خود است.
مسجد زیبا، تاریخی و مشهور گوهرشاد در جنوب حرم مطهر رضوی قرار گرفته و به سبب دارا بودن انواع تزیینان چشم گیر و غنی، از دیدنی ترین مسجد های منطقه به شمار می آید. آرامگاه فردوسی شاعر بزرگ پارسی در سرزمین توس زیارتگاه مشتاقان ادبی است و شهر توس، شهرت و معروفیت خود را مدیون آثار و شخصیت شامخ این شاعر ارجمند است. شهر توس که به نظر می سد در اواخر دوره ساسانیان، ساخته شده و زندان و گنبد هارونیه را در بر گرفته یکی دیگر از دیدنی ترین مناطق استان خراسان رضوی به شمار می آید.
بنای کاخ خورشید در مشهد مقدس و در وسط باغ بزرگی قرار گرفته که از آثار دوره ی نادر شاه افشار است و امروزه به مکانی برای بازدید همه ی مردم تبدیل شده است.
بناهای تاریخی و معماری متعددی در مناطق مختلف استان خراسان رضوی پراکنده شده اند؛ ولی مهم ترین و بیش ترین این بناها در شهرستان مشهد قرار گرفته اند. مجموعه ی کلات نادری مانند دره‌ای است كه توسط دو رشته كوه مرتفع محاصره شده و آثار باستانی آن به دوره ی نادرشاه افشار تعلق دارند. كتیبه ی نادری واقع در خارج از قلعه ی نادری (دربند نفتی) به زبان تركی و به خط نستعلیق در بدنه ی كوه قرار گرفته؛ دروازه ی ورودی، دروازه ی دهچه، دروازه ی چوب بست، دروازه ی گشتانه، دروازه ی نفتی، دربند ارغون شاه، همراه با عمارت خورشید و تخت دختر مجموعه بناهایی هستند که بر روی تپه‌ای، به امر نادرشاه ساخته شده و اكنون آثار پراكنده ای از آن ها به جای مانده که برای گردشگران جذاب و دیدنی هستد.
درفاصله ی 6 كیلومتری شهر قاین و در دامنه كوه معروف به ابوذر، آرامگاه بوذرجمهر؛ شاعر و ادیب بزرگوار زمان سلطان محمود غزنوی قرار گرفته که بسیار زیبا و دلگشا بوده و از قدمتی دیرینه برخوردار است. آتشكده بازه هور در روستای رباط سفید تربت حیدریه واقع شده و از بناهای باستانی این منطقه به شمار می رود. مسجد جامع رشتخوار در تربت حیدریه، مسجد مولانا در تربت جام، مسجد كوشک درقاین، مسجد جامع سنگان در خواف از دیگر بناهای تاریخی و قدیمی استان خراسان رضوی به شمار می روند.
مدرسه های زیادی نیز در کنار مسجد های متعدد استان خراسان رضوی بنا شده اند که برخی از آن ها از جمله مدرسه های دومناره گلشن، میرزا جعفر و مدرسه نواب و مدرسه های سبزوار از ارزش های خاص معماری و تاریخی برخوردار هستند.
تپه های باستانی که برخی از باستان شناسان اکتشافات مهمی روی آن ها انجام داده اند، پل های تاریخی که در دوره های مختلف ساخته شده اند، سدهای قدیمی که برخی از آن ها هنوز مورد استفاده قرار می گیرند و بازمانده های شهرهای قدیمی بخش دیگری از جاذبه های گردشگری تاریخی و معماری استان خراسان رضوی ررا تشکیل می دهند.

جاذبه های توریستی شهر مشهد

استان خراسان رضوی بزرگ ترین قطب توریسم مذهبی جمهوری اسلامی ایران است که بناهای آرامگاهی بیش ترین و مهم ترین چشم انداز معماری این منطقه را تشکیل می دهند.
مجموعه های آرامگاهی، بناهایی هستند كه طی سالیان طولانی بر روی مدفن و مزار شخصیت های مذهبی و محبوب شكل گرفته اند و معمولاً شامل بنای حرم، مساجد، مدارس، كتاب خانه ها، كاروان سراها، آب انبارها، خانقاه ها و فضاهایی از این قبیل می شوند.
گسترش چنین مجموعه هایی، با گسترش مذهب، اعتبار و احترام صاحب مدفن و ارزش هنری و معماری بناهای ساخته شده ارتباط مستقیمی دارد.
برخی از مجموعه های آرامگاهی (مانند آستان قدس رضوی) در شكل گیری و پیدایش شهرها، نقش اساسی و مهمی ایفا كرده اند و به مركز فعالیت های مختلف مذهبی، سیاسی، اقتصادی و غیره تبدیل شده اند.
مجموعه ی آستان قدس رضوی یکی از با شکوه ترین بناهای آرامگاهی سراسر جهان اسلام است که وجود مبارک حضرت امام رضا(ع) را در برگرفته و سبب شده استان خراسان رضوی به بزرگ ترین قطب توریسم مذهبی ایران تبدیل شود.
مجموعه ی آستان قدس رضوی که خود به تنهایی جاذبه ی معماری کم نظیری به شمار می رود، همراه با سایر بناها و آثار معماری این سرزمین؛ سبب شده اند که استان خراسان رضوی علاوه بر جاذبه های معنوی از نظر جاذبه های معماری و تاریخی نیز دارای اهمیت زیادی باشد.
صحن های مجموعه ی آستان قدس رضوی دارای پنج صحن؛ عتیق(انقلاب)، جدید(آزادی)، امام خمینی (موزه)، جمهوری اسلامی و قدس است كه دو صحن آخری نوساز هستند.
هر یک از صحن های مجموعه ی مقدس آستان قدس رضوی شاهکارهایی از معماران مختلف ایرانی را به نمایش می گذارند.
از جمله آثار ارزشمند داخل حرم رضوی، سه محراب با شكوه مربوط به قرن های هفتم هجری است كه بر روی دو محراب، كتیبه هایی به خط كوفی و بر سومی، كتیبه هایی به خط كوفی و ثلث و به رنگ لاجوردی بر زمینه سفید، مشتمل بر آیات و احادیث نوشته شده است.
درب های سه گانه حرم مطهر نیز از آثار با ارزش هنری به شمار می آیند.
صندوق و ضریح مرقد كنونی، مربوط به دوره ی قاجار و بعد از آن است.
صحن های حرم رضوی هر یک در دوره ای تاریخی ساخته شده اند و معماری هر یک از صحن ها؛ گویای روند معماری زمانه ی خود است.
مسجد زیبا، تاریخی و مشهور گوهرشاد در جنوب حرم مطهر رضوی قرار گرفته و به سبب دارا بودن انواع تزیینان چشم گیر و غنی، از دیدنی ترین مسجد های منطقه به شمار می آید.
آرامگاه فردوسی شاعر بزرگ پارسی در سرزمین توس زیارتگاه مشتاقان ادبی است و شهر توس، شهرت و معروفیت خود را مدیون آثار و شخصیت شامخ این شاعر ارجمند است.
شهر توس که به نظر می سد در اواخر دوره ساسانیان، ساخته شده و زندان و گنبد هارونیه را در بر گرفته یکی دیگر از دیدنی ترین مناطق استان خراسان رضوی به شمار می آید.
بنای کاخ خورشید در مشهد مقدس و در وسط باغ بزرگی قرار گرفته که از آثار دوره ی نادر شاه افشار است و امروزه به مکانی برای بازدید همه ی مردم تبدیل شده است.
بناهای تاریخی و معماری متعددی در مناطق مختلف استان خراسان رضوی پراکنده شده اند؛ ولی مهم ترین و بیش ترین این بناها در شهرستان مشهد قرار گرفته اند.
مجموعه ی کلات نادری مانند دره ای است كه توسط دو رشته كوه مرتفع محاصره شده و آثار باستانی آن به دوره ی نادرشاه افشار تعلق دارند.
كتیبه ی نادری واقع در خارج از قلعه ی نادری (دربند نفتی) به زبان تركی و به خط نستعلیق در بدنه ی كوه قرار گرفته؛ دروازه ی ورودی، دروازه ی دهچه، دروازه ی چوب بست، دروازه ی گشتانه، دروازه ی نفتی، دربند ارغون شاه، همراه با عمارت خورشید و تخت دختر مجموعه بناهایی هستند که بر روی تپه ای، به امر نادرشاه ساخته شده و اكنون آثار پراكنده ای از آن ها به جای مانده که برای گردشگران جذاب و دیدنی هستد.
درفاصله ی 6 كیلومتری شهر قاین و در دامنه كوه معروف به ابوذر، آرامگاه بوذرجمهر؛ شاعر و ادیب بزرگوار زمان سلطان محمود غزنوی قرار گرفته که بسیار زیبا و دلگشا بوده و از قدمتی دیرینه برخوردار است.
آتشكده بازه هور در روستای رباط سفید تربت حیدریه واقع شده و از بناهای باستانی این منطقه به شمار می رود.
مسجد جامع رشتخوار در تربت حیدریه، مسجد مولانا در تربت جام، مسجد كوشک درقاین، مسجد جامع سنگان در خواف از دیگر بناهای تاریخی و قدیمی استان خراسان رضوی به شمار می روند.
مدرسه های زیادی نیز در کنار مسجد های متعدد استان خراسان رضوی بنا شده اند که برخی از آن ها از جمله مدرسه های دومناره گلشن، میرزا جعفر و مدرسه نواب و مدرسه های سبزوار از ارزش های خاص معماری و تاریخی برخوردار هستند.
تپه های باستانی که برخی از باستان شناسان اکتشافات مهمی روی آن ها انجام داده اند، پل های تاریخی که در دوره های مختلف ساخته شده اند، سدهای قدیمی که برخی از آن ها هنوز مورد استفاده قرار می گیرند و بازمانده های شهرهای قدیمی بخش دیگری از جاذبه های گردشگری تاریخی و معماری استان خراسان رضوی ررا تشکیل می دهند.

آرامگاه نادرشاه

آرامگاه نادرشاه بنایی است که به یادبود نادرشاه افشار در شهر مشهد ساخته شده است.
قوام السلطنه در اواخر عهد قاجار ( 1296 خورشیدى ) در محل یكى از مقابر ویران شده نادرى آرامگاه جدیدى براى وى ساخت و استخوانهاى او را از تهران به مقبره مزبور حمل كردند.
این بناى جدید كه در محل فعلى آرامگاه وى قرار داشت مدتى بر پا بود تا این كه انجمن آثار ملى ایران در سال 1335 خورشیدى درصدد بر آمد آرامگاهى مناسبِ شأن نادرشاه براى وى در همان محل مقبره ساخته قوام السلطنه احداث نماید.
این كار از سال 1336 شروع شد و در سال 1342 به پایان رسید. مقبره كنونى نادرشاه واقع در ضلع شمال غربى چهارراه شهدا (نادرى سابق) كه پس ازبارگاه ملكوتی حضرت علی بن موسی الرضا(ع)امام هشتم شیعیان مهم ترین موضع توریستى ـ تاریخى شهر مشهد تلقى میشود، در باغى به مساحت 14400 متر مربع ساخته شده است.
مقبره شامل سكویى دوازده پله اى، محل گور، پوششى خیمه مانند بر روى قبر، سكویى مرتفع در مجاور قبر با مجسمه نادرشاه سوار بر اسب و سه تن دیگر در پى او، یك غرفه فروش كتاب و دو تالار براى موزه است. طراح بنا مهندس سیحون بود و مجسمه ها را هنرمند فقید ابوالحسن صدیقى ساخته است.
مصالح مقبره عمدةً از سنگهاى خشن و سخت گرانیت كوهسنگى مشهد است. بعضى از قطعات سنگ بسیار بزرگ انتخاب شده تا تداعى كننده مقبره دوم ساخته خود نادرشاه باشد. پوشش مقبره كاملاً به مانند چادر عشایرى است، كه نادر در آن زاده و هم كشته شده است.
پوشش دیوارهاى داخلى مقبره نیز از سنگهاى مرمر اُخرایى رنگ مراغه انتخاب شده تا قتل نادرشاه در داخل چادر را تداعى نماید.
از موقوفات كرامند نادرى كه از تصرف وقف خارج شده بود روستاى دهشك در مجاور شهر تابران توس احیا شده و در اختیار موقوفه نادرى قرار گرفته است كه احتمالاً به زودى از محل در آمد آن به بخشى از نیّات واقف بر سر قبر وى عمل خواهد شد.

مجموعه باغ و موزه آرامگاه

ساختمان جدید آرامگاه نادر شاه افشار به گزارش میراث خبر در تاریخ 12 فرودین ماه سال 1342 با حضور پهلوی دوم به همت انجمن آثار ملی در باغ نادری بازگشایی شد.
نادر شاه افشار فاتح دهلی در هنگام حیات خود دستور به ساخت آرامگاهی کوچک در بالا خیابان مشهد داد.
این آرامگاه کوچک در سال 1145 هجری قمری در مجاور چهارباغ شاهی و روبروی حرم امام ضا(ع) از خشت و گل ساخته شد.
موزه نادری در قسمت اصلی بنای یادبود آرامگاه افشار در 2 تالار به منظور معرفی آثار تاریخی این دوره شکل گرفته است .
این بنا به همت انجمن آثار ملی در سال 1342 خورشیدی توسط مهندس هوشنگ سیحون طراحی و ساخته شده است .
تندیس نادر شاه سوار بر اسب به همراه تنی چند از سربازانش بر فراز یک حجم سنگی مرتفع توسط مجسمه ساز شهیر ایرانی زنده یاد استاد«ابوالحسن صدیقی » ساخته شده است .

تالار شماره 1 :

این تالار به انواع سلاح های دوره افشاریه ، تابلوهای نقاشی از نادر و صحنه های جنگ ، وسایل سوار کاری مانند زین و برگ اسب از دوره افشاریه تا قاجاریه ، چند نسخه خطی از جمله تاریخ جهانگشای نادری و دو شمشیر متعلق به نادراختصاص دارد که روی یکی کلمه«السلطان نادر » حک شده و روی دیگراین بیت شعر طلاکوب شده است:
شاه شاهان نادر صاحب قران هست
سلطان بر سلاطین جهان این شمشیر در دشت مغان به سال 1148 هجری در روز تاجگذاری نادر از طرف ملت ایران به وی هدیه شده است.

تالار شماره2:

این تالار در سال 1373 به مجموعه اضافه شد و در آن انواع سکه، ظروف و دیگر اشیای اهدای از دوره صفویه تا معاصر به نمایش در آمده است. همچنین در گوشه شمالی آرامگاه نادر آرامگاه محمد تقی خان پسیان سردار خراسان قرار دارد.
آرامگاه لقمان
شهرستان :سرخس
کاربری کنونی :زیارتی، تاریخی
دیرینگی :۱٬۰۰۰سال
شمارهٔ ثبت :۱۶۵
آرامگاه لقمان،بنایی عظیم وآجری در شهرستان سرخس است.این بنا پس از هزار سال، هنوز ابهت وصلابت خود را حفظ کرده و در میان تل های خاکی بخش های مخروبهٔ ملحقات بنا گردن فرازی می کند.
مقبرهٔ این عارف سرخسی در یک کیلومتری شمال شهر سرخس قرار دارد. شباهت بسیار زیادی بین این بنا و آرامگاه سلطان سنجر سلجوقی وجود دارد.این بنا شامل گنبدی دو پوشه آجری با ایوانی بلند است همچنین نوار کمربند مانندی قسمت مدور گنبد را از ساقه و دیواره آن که بر روی قاعده کثیرالاضلاعی قرار گرفته است، جدا می کند.
در بدنه هر ضلع آن، روزنه ای برای روشنایی درون گنبد تعبیه شده است. و تزئینات گچی، گچ بری و آجرکاری آن ممتاز است.
درون طاق ها مزین به نقوش هندسی لوزی شکل (برجسته و گود) می باشد.
طول وعرض خارجی بقعه به ابعاد۷۰*۱۷۰و۴۰* ۲۶متر می باشد.
ساختمان آن ازدو بخش مربع شکل متصل به هم تشکیل شده است.
ایوان ورودی بزرگ و مرتفعی درسمت شمال و آرامگاه که در وسط چهار ضلع داخلی آن طاق نماهایی ساخته شده است.
بقعه دارای دوطبقه و طبقه ی دوم آن غرفه داراست. طرح چهارضلعی بنادرقسمت بالا به تعدادی تربنه به طرح هشت ضلعی تبدیل شده که حجم چشمگیری رادرنمای خارجی آن بوجودآورده است. و گنبد کم خیزی برروی استوانه بناگردیده است.
نورداخل بقعه از چهارنورگیر مستطیل شکل دربدنه هشت ضلعی تامین می شودو طاق نماهای داخلی بنا با آجرکاری ظریف و طرحهای هندسی لوزی ساخته شده است.این بنای تاریخی تحت شماره ۱۶۵ در شمار آثار تاریخی با ارزش ایران به ثبت رسیده است.

بند نادری

سدی آجری است در انتهای جلگه شهرستان کلات استان خراسان رضوی در شمال شرقی ایران.
این بند در حدود ۴ کیلومتر پایین تر از شهر کلات به سمت روستای نفطه و بر روی رودخانه ژرف رود ساخته شده است.
ارتفاع این بنا از کف رودخانه ۷۰ متر است به نحوی که هر قدر از کف رودخانه به طرف بالا ادامه می یابد بر عرض بند افزوده می شود.
در نما و پوشش این بند از آجرهای قرمز رنگ استفاده شده است.
دیوار سد دارای حالت نیم دایره و شبیه سدهای هلالی با فرورفتگی بسیار کم می باشد.
این بند دارای سه دهانه عمودی به فواصل مختلف می باشد که دو دهانه زیرین برای کاهش فشار آب و دهانه سوم که در قسمت بالا است به منظور تقسیم آب تعبیه شده است.
اهالی کلات این سد را یه نادرشاه افشار نسبت می دهند اما بعضی از محققین، ساختمان آن را از آثار الغ بیگ فرزند شاهرخ گورکانی می دانند. اما به نظر مهدی بامدادی در کتاب آثار تاریخی کلات و سرخس، بنای سد را مربوط به سلجوقیان و بالاخص سلطان سنجر سلجوقی می داند.

آرامگاه خواجه ربیع

مقبره خواجه ربیع بنایی باشكوه واقع در باغی وسیع و مصفا، بر كناره كشف رود و در حاشیه شمالی شهر مشهد است.
این مقبره دارای گنبدی به ارتفاع ۱۸ متر بر روی بنایی چهار ایوانی است.
گنبد بنا دو پوششه و پوشیده از كاشی های زیبای فیروزه ای و درون بنا هم مزین به نقاشی های طلایی رنگ است.
ربیع ابن خثیم، مشهور به خواجه ربیع، از طایفه بنیاسد و ساكن كوفه، از زمره زهّاد هشتگانه صدر اسلام و تابعین (كسانی كه صحابه پیامبر را درك كرده اند)و همچنین از یاران و سرداران حضرت علی علیه السلام بوده است.
وی ضمن ارادت به حضرت علی علیه السلام ظاهراً از خویشان معاویة بن ابوسفیان هم بوده است، بنابراین در سال های پایانی خلافت حضرت علی علیه السلام و بروز اختلاف میان ایشان و معاویه، به قصد انزوا و دوری از نزاع طرفین عراق را به قصد ایران و خراسان ترك كرده است.
او در سال های پایانی عمر ساكن شهر نوغان (مركز ولایت توس در آن زمان) شده و بالاخره در سال ۶۳ ه ق یا به روایتی دیگر در سال ۶۱ درگذشته و در یك فرسنگی شمال نوغان دفن گردیده است.
مشهور است كه حضرت امام رضا علیه السلام هنگام سفر به خراسان در سال های ۲۰۰ تا ۲۰۳ ه ق قبر خواجه را زیارت كرده است.
شاه عباس صفوی نیز در اوایل سده یازده قمری با توصیه و مشورت شیخ بهایی دستور احداث مقبره ای باشكوه برای خواجه را صادر كرد.
اساس بنای فعلی مقبره خواجه ربیع همان است كه در سال های ۱۰۲۶ تا ۱۰۳۱ ه ق به امر شاه عباس و با سرپرستی یكی از سادات رضوی مشهد به نام «میرزا افلغ» احداث شده است.
دو كتیبه زیبا با تاریخ های ۱۰۲۶ و ۱۰۳۱ ه ق در داخل گنبد و ساقه خارجی آن به خط علیرضا عبّاسی سال های احداث و تزیین بنا را می نمایاند. با توجه به زمان درگذشت خواجه، وی از زمره قدیمی ترین رجال مدفون در پیرامون شهر كنونی مشهد است.
مدفن او طی چهارده قرن گذشته همواره محلی محترم و زیارتگاه عموم مسلمانان بوده است.
روستایی كه باغ آرامگاه خواجه در آن واقع شده «حسین آباد خواجه ربیع» نام دارد و از جمله موقوفات مزار خواجه می باشد.
اداره باغ و مزار خواجه ربیع در قرن اخیر بر عهده آستان قدس رضوی است، در حالی كه پیش از آن متولی خاص داشته است.
در وقف نامه قابل تأملی كه از مدرسه پریزاد مشهد با تاریخ ۸۲۳ ه ق باقی است، بانی آن مدرسه (پریزاد خانم) از اعقاب خواجه ربیع معرفی كرده است.
باغ خواجه ربیع یكی از قبرستان های مهم شهر مشهد نیز میباشد.
جد قاجارها (فتحعلی خان) نیز كه در سال ۱۱۳۹ ه ق توسط نادرقلی افشار در همان باغ كشته شده در زیر گنبد مقبره خواجه مدفون است.
گشتی در موزه مردم شناسی رباط ویرانی؛ کوره مشتی هنوز هم روشن است
موزه مردم شناسی رباط (کاروانسرا) ویرانی مشهد با هدف معرفی حرفه ها و مشاغل سنتی خراسان رضوی توسط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری این استان در سال 85 مورد بهره برداری قرار گرفت.
این موزه در 10 کیلومتری جاده مشهد- شاندیز و در روستای ویرانی واقع است.
در این موزه نمایی از مشاغل و حرفه های سنتی استان خراسان رضوی بویژه شهر مشهد به نمایش گذاشته شده است که می توان آن را نخستین موزه مردم شناسی روستایی کشور و نخستین موزه تخصصی مشاغل و حرفه های سنتی خراسان بزرگ به شمار آورد.
غرفه عطاری و گیاهان دارویی در گذشته نه چندان دور، عطاری ها بنیان طب سنتی این سرزمین را تشکیل می دادند.
در این غرفه گردشگران با کمک مجسمه های استادان عطاری و به مدد غرفه آرایی بسیار جذاب با این حرفه و نحوه داد و ستد در دوران قدیم آشنا می شوند.
غرفه آهنگری: مصنوعات آهنی در تاریخ تمدن آدمی چنان با اهمیت است که کارشناسان و محققان دوره ای از تاریخ حیات بشر را به همین عنوان نامگذاری کرده اند.
در تاریخ ایران باستان، آهنگری مادر ساخت و تولید ابزار اولیه به شمار می رفت و از این رو یکی از غرفه های این موزه را به خود اختصاص داده است.
در این غرفه نیز نمونه های متنوعی از مصنوعات، ابزار و آلات به نمایش گذاشته شده که از این میان می توان به انواع تیشه، کلنگ، بیل، زنجیر، خیش، چهارشاخ، انبر، قیچی، چکش و ابزار مشابه اشاره کرد.
غرفه حصیر و جاروبافی: در این غرفه گردشگران با انواع جاروهای سیخی که با استفاده از گیاهی موسوم به جارو، بافته می شود، آشنا می شوند.
غرفه فرش بافی و رنگرزی: هنر و صنعت فرش بافی در ایران از قدمت بسیار زیادی برخوردار است که نمونه آن، قطعاتی از بافته ای موصوم به قالی «پازریک» است که به عصر هخامنشیان و پیش از آن باز می گردد.
در این غرفه افزون بر دارهای قالی، غرفه رنگرزی قالی که از هنرهای قدیمی این استان است، در کنار پاتیل های رنگرزی و کوره به چشم می خورد.
غرفه زین و گاری سازی: در این غرفه گردشگران با شیوه های رایج آن زمان در زمینه ساخت و تولید زین و گاری به شکل بسیار ملموس آشنا می شوند.
غرفه فیروزه و هر کاره تراشی: هر چند در خراسان رضوی فیروزه تراشی به نام نیشابور ثبت شده، اما حرفه هر کاره تراشی و حکاکی روی سنگ، تنها نام هنرمندان مشهد را به ذهن متبادر می کند.
مواهب طبیعی پیرامون یک شهر؛ اینجا چشمها خسته نمی شوند!
مشهد دارای دریاچه ها، چشمه ها و آبشارهای طبیعی متعددی است که برخی از آنها را معرفی می کنیم:

دریاچه بزنگان :

این دریاچه در 130 کیلومتری جاده مشهد- سرخس و در جنوب رشته کوه های هزار مسجد قرار دارد. مساحت آن در حدود 80 هکتار و حداکثر عمق آن 12 متر است. آب آن شیرین و از بارندگی ها و چشمه های کوچک تأمین می گردد.

چشمه سبز:

چشمه سبز که در حدود 20 کیلومتری روستای بزرگ گلمکان مشهد واقع است، در سر راه مشهد به قوچان و در یکی از بلندترین نقاط رشته کوه بینالود قرار دارد. این چشمه با طول و عرض بسیار زیاد و آب فراوان از قدیم زیبا و بحث انگیز بوده است. این چشمه که در اطراف به وسیله دیواره های کوهستانی احاطه شده است، دریاچه ای را تشکیل می دهد. یکی از چشمه های متعدد این محل به نام چشمه اشتها معروف است. اهمیت چشمه سبز در هوای مناسب و آب مطلوب آن است. طبیعت زیبای منطقه، اشتهار فراوانی برای این دریاچه کوچک به همراه آورده است.

چشمه گراب:

این چشمه در سمت جنوب و در فاصله 49 کیلومتری مشهد در جاده مشهد- نیشابور واقع شده است. چشمه گراب دارای چندین چشمه با فاصله حدود 500 متر از یکدیگر می باشد که همگی دارای دهانه های مخروطی و ارتفاعی در حدود 30 متر از سطح زمین می باشند. این چشمه ها بر روی تپه های مخروطی شکل جریان دارند، دارای آب معدنی با خواص درمانی فراوان می باشند.

چشمه شاهان گرماب:

این چشمه در 72 کیلومتری مشهد و در نقطه ای کوهستانی واقع است و دارای آب معدنی فراوان با 45 درجه سانتی گراد حرارت می باشد.آب چشمه خواص درمانی فراوانی دارد. شاهان گرماب در جاده مشهد- سرخس واقع است، راه دیگر آن جاده مشهد- تربت جام است که با گذشتن از فریمان به سمت شمال منشعب می شود.

چشمه گیلاس:

این چشمه در جلگه سرسبز توس قرار دارد و فاصله آن تا مشهد 48 کیلومتر است. چشمه گیلاس که با نام چشمه گلسب در متون تاریخی از آن یاد می شود، به علت واقع شدن در شرایط خاص جغرافیایی اغلب دارای آب است، این چشمه در محل اختلاف سطح دو جلگه توس و مشهد و وضع خاص ارتفاعات نزدیک آن (وه عمارت) از مخزن آب فراوانی در شمال چشمه بهره مند می شود.
عمق چشمه 4 تا 5 متر و ارتفاع آن از سطح دریا 1010 متر است.

آبشار اخلمد:

این آبشار در 2 کیلومتری روستای قدیمی اخلمد جریان دارد. به علت ارتفاع زیاد و بارندگی فراوان، این آبشار در ماه های ابتدای هر سال دارای بیشترین مقدار آب و زیبایی فریبنده ای می شود. از آنجا که جنس سنگهای تشکیل دهنده کوه های اخلمد آهکی است، بر اثر نفوذ آب دارای حفره ها و شکاف های مدور و نسبتاً عمیقی می باشد.
زمین و رسوبات این منطقه به دلیل پیدایش فسیل های آموذیت متعلق به اواخر دوران ژوراسیک است.
کوه های اخلمد هم به دلیل ارتفاع و مسطح بودن و زیبایی فوق العاده هر سال سنگنوردان، کوهنوردان و مسافران زیادی را به سوی خود جلب می کند.

قطار خاطره ها در تونل جادویی

مشهد در حال حاضر دارای چند پارک و شهربازی است که هر کدام از ویژگیهای خاصی برخوردار هستند.

شهربازی پارک ملت

محل آن داخل پارک ملت (ضلع شمال غربی میدان آزادی) بوده و دارای شانزده دستگاه ثابت به شرح ذیل می باشد:
بشقاب پرنده، فان فار، ماشین برقی، قو کودک، تاب کودک، ماشین کودک، قایق برقی، کشتی صبا، سینما 2000 ، کاترپیلار، قطار خانواده، سورتمه، استخر توپ، آفتاب و مهتاب کودک و گاو وحشی و اسبان گردان و نیز غرفه های بازی های کامپیوتری، هدف متحرک و بخش سالن های نمایش (عروسکی، جنگ، طنز، سرود، شعبده بازی و تردستی) و غرفه های مختلف اغذیه و آجیل و تنقلات است.

کوهستان پارک شادی

محل آن در انتهای بلوار وکیل آباد در شهربازی کوهستان پارک شادی بوده و دارای انواع وسایل بازی و سرگرمی می باشد که برخی از آن عبارتند از:
دستگاه تندر، سرسره آبی، کردباد، تاب خانواده، رنجر، سینما 2000 ، سوپرمن، ترانبات، افلاک نما، مجموعه موتورسواری، آبشار، اختاپوس، موشک، اسب دونده، قطار کودک، تاب کودک و...

شهربازی پارک امت

محل آن در انتهای سی متی طلاب بوده و دارای 9 دستگاه ثابت شامل بشقاب پرنده، فان فار، ماشین برقی، قو کودک، تاب زنجیره ای، قطار کودک، آستروجت، ماشین ترافیک و کاترپیلار کودک بوده و نیز 8 غرفه خوراکی و یک سالن نمایش کمدی و طنز دارد.

باغ وحش

محل آن در انتهای بلوار وکیل آباد- جنب کوهستان پارک شادی بوده و دارای گونه های مختلف جانوران به صورت زنده و غیرزنده (تاکسیدرمی) می باشد. به دلیل نبود سیستم نور، بازدید از باغ وحش فقط در طول روز امکان پذیر است.

گنجینه تاریخ در موزه های آستان قدس رضوی

موزه ها مکانی برای حفظ و نگهداری گنجینه های ارزشمند هنری، تاریخی و فرهنگی بشر و عامل وحدت جوامع انسانی شناخته می شوند و مکانی برای تحقق اندیشه گفتگوی تمدنها در دنیا و پیام آور صلح و دوستی بین انسانها و عامل مهمی برای آشتی و آشنایی نسل امروز با فرهنگ نیاکانشان و حس ریشه دار بودن آنهاست. حسی که به آنها اعتماد به نفس لازم برای ساختن جامعه ای ایده آل را ارائه می دهد.
تاریخچه چند هزار ساله و بهره مندی از تمدنی کهن، ایران را به مجموعه ای از موزه ها تبدیل کرده است که می تواند انسانها را در شناخت این سرزمین باستانی بیش از پیش یاری رساند
پس از شهادت حضرت علی بن موسی الرضا(علیه السلام) ، مردم ولایتمدار و شیعه ایران اسلامی، بارگاه ملایک پاسبان حضرتش را مأمن و ملجا خود دیده و علاقه مندی این مردم باعث شد که ضمن زیارت مرقد ثامن الحجج(علیه السلام) ، هدایای ارزشمندی را تقدیم این بارگاه کنند و از همان زمان بحث موزه در این بارگاه مد نظر قرار گرفت.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی با توجه به اهمیت آثار موجود و نسخ قرآنهای خطی که قدمت هزار ساله کتابت قرآن مجید و وقف آن به حرم مطهر حضرت رضا(علیه السلام) را نشان می داد، ضرورت تشکیل یک گنجینه تخصصی برای نمایش نفایس قرآنهای خطی بیشتر شد و بدین منظور گنجینه قرآن و نفایس در بهمن ماه 1364 شمسی گشایش یافت.
این گنجینه دارای دو طبقه است که مساحت تالارهای نمایش در هر طبقه 400 مترمربع می باشد.
طبقه همکف آن ابتدا برای نمایش آثار هنری و مرقعات هنرمندان آستان قدس رضوی و طبقه اول برای نمایش تعدادی از قرآنهای خطی موجود در مخزن مخطوطات در نظر گرفته شد که براساس ترتیب دوره تاریخی آن در ویترین ما چیده شد.
وی خاطر نشان می کند: در ابتدای امر حدود هشتاد و یک جلد قرآن و تعدادی مرقع و چند عدد جلد لاکی روغنی در طبقه اول به نمایش در آمد. در حال حاضر تعداد آثار در این گنجینه افزایش یافته و رحلهای قرآن، ابزار و ادوات خوشنویسی و کتابت، قلمدان و جعبه قرآنها نیز به مجموعه افزوده شده است.

گنجینه تمبر و اسکناس

دومین گنجینه تخصصی آستان قدس رضوی در بهمن ماه سال 1369 در طبقه منهای یک ساختمان مرکزی موزه با نمایش حدود 1210 قطعه تمبر مربوط به ایران و سایر کشورهای جهان گشایش یافت.
این مجموعه که در ابتدا با تکیه بر آثار موجود و خرید تمبرهای کسری تشکیل شده بود با وقف مجموعه ای ارزشمند تمبر و اسکناس از ایران و سایر کشورهای جهان روز به روز بر غنای آن افزوده می شود، چنانکه در حال حاضر بیش از 200 هزار قطعه تمبر از ایران و بیش از 200 کشور جهان و حدود 5 هزار قطعه اسکناس از ایران و هشتاد کشور جهان در مجموعه وجود دارد.

گنجینه هدایای رهبری

از سال 1373 مقام معظم رهبری در 5 نوبت مجموعه ای از آثار شامل نسخ خطی، دستباف، انواع تابلوهای نقاشی، معرق، منبت و آثار حجمی، ماکت و... را به آستان قدس رضوی اهدا نمودند که همین امر اختصاص فضایی به نمایش این آثار را ضرورت بخشید. وی خاطر نشان می کند: بدین منظور طبقه همکف گنجینه قرآن و نفایس به این امر اختصاص یافت و تعدادی از آثار اهدایی ایشان انتخاب و به نمایش درآمد.

گنجینه تخصصی فرش

ضرورت استفاده از فرش در فضاهای زیارتی اماکن طی قرون گذشته و توجه متولیان امور آستان قدس، واقفان و اهداکنندگان به انتخاب بهترین فرشها به لحاظ طرح و نقشه و رنگ سبب شده که آستان قدس رضوی امروزه یکی از بزرگترین گنجینه داران فرش در سراسر جهان باشد.
در بین فرشهای باقی مانده از گذشته آثار نفیس و ارزشمندی از قرون نهم و دهم هجری قمری وجود دارد که برخی برای استفاده در همین مکان بافته و اهدا شده است. قبل از تشکیل گنجینه فعلی تعداد محدودی از فرشهای ارزشمند بر دیوار یکی از سالنهای موزه آستان قدس رضوی برای نمایش نصب شده بود، اما با توجه به اهمیت آثار ضرورت حفظ آنها در شرایط مطلوب و بهتر و با تلاش مسؤولان و دست اندرکاران امر موقعیتی فراهم شد تا این مجموعه بی نظیر از کنج عزلت در آید و در فضایی خاص نمایش داده شود.
بدین منظور در سال 1377 شمسی محل تالار مطالعه آقایان در ضلع جنوب شرقی صحن موزه به گنجینه تخصصی فرش اختصاص یافت و این ساختمان دارای 2 طبقه و دو تالار نمایش می باشد که مجموعه ای از فرشهای دوره صفویه تا دوره حاضر و تعدادی از نفایس منسوجات در آن به نمایش در آمده است.
گفتنی است، در طی سالهای اخیر قالی و قالیچه های ارزشمندی مانند تمبر فرش با طرح تصویر معراج حضرت رسول(صلّی الله علیه و آله و سلّم) و مجموعه ای از آثار استاد یدا... صفدرزاده حقیقی به گنجینه اضافه شده است.

گنجینه های ساعت، سلاح، نجوم، نقاشی

در سال 1373 پس از انتقال کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی به ساختمان جدید آن دربست شیخ طوسی دو طبقه فوقانی موزه مرکزی آستان قدس توسط مهندسان عمران و حریم حرم مطهر امام رضا(ع) بازسازی و با تعبیه ویترین هایی در سالنهای دو طبقه برای نمایش تعدادی از آثار موجود در خزانه آماده گردید.
مساحت سالن و فضای نمایشی در هر طبقه 960 مترمربع در نظر گرفته شد و در سال 1378 طی جلسات متعددی که به منظور برنامه ریزی برای نمایش آثار در گنجینه های جدید توسط کارشناسان و مسؤولان موزه آستان قدس تشکیل و مقرر شد آثار منتخب با توجه به استقبال مردم و زائران بر اساس 5 موضوع نجوم و ساعت، سلاحهای سرد و گرم، ظروف هنرهای تجسمی، صدف، حلزون و آثار طبیعی به نمایش در آیند.
پس از تعیین موضوعهای نمایشی در طبقات فوقانی، طبقه همکف فقط به نمایش آثار مربوط به تاریخ آستان قدس و حرم مطهر و مجموعه ای از سکه ها و مدالها اختصاص یافت.
بنابراین بخشی از آثار مانند ظروف چینی و سلاحهای سرد که از هنگام افتتاح در طبقه همکف چیده شده بودند برای نمایش در گنجینه های تخصصی به طبقات بالا انتقال یافت و تعدادی از آثار مورد نظر نیز از مجموعه خزانه انتخاب و منتقل گردید.
سرانجام در هشتم تیرماه سال 1378 گنجینه نجوم و ساعت با تکیه بر کلکسیون اشیای علمی و نجومی سید جلال الدین تهرانی و برخی آثار وقفی یا اهدایی که از گذشته وجود داشت، افتتاح شد، و همزمان گنجینه ظروف با نمایش مجموعه ای از ظروف سفالی، سلادن، چینی های آبی و سفید، چینی های پنج رنگ و بلور و بارفتن، گنجینه سلاح با نمایش مجموعه ای بی نظیر از آثار نقاشی هنرمندان ایرانی چون استاد کمال الملک، استاد فرشچیان، استاد محمد زمان، کاتوزیان و... و هنرمندان خارجی مانند ویلیام جیمز (تابلوی مشهور شهر ونیز) و تعدادی از تابلوهای هنرمندان ایتالیایی، گنجینه صدف و حلزون و آثار طبیعی براساس کلکسیون اهدایی محمد سعید فواد و هبه از شیعیان سوریه افتتاح شد.
در طی سالهای اخیر نیز مجموعه های بسیاری شامل ظروف، تابلوهای نقاشی و صدف و حلزونهای سواحل شمالی و جنوبی ایران توسط زائران و بازدیدکنندگان به موزه ها اهدا شده که برخی به صورت دوره ای به نمایش در می آید.

گنجینه تاریخ مشهد و سکه و مدال

با تفکیک برخی از اشیا از گنجینه های طبقه همکف، برخی از ویترین ها به صورت موضوعی دوباره چیده شد که این موضوع ها عبارتند از ظروف شستشوی حرم مطهر، ابریق ها انواع زیارت نامه ها، ضریح های فولادی وطلا و نقره و مطربهای زرین فام، کتیبه های طلای حرم مطهر، درهای چوبی، طلا و نقره، انواع وسایل روشنایی و قفل ها و موارد دیگر، در گنجینه سکه و مدال نیز مجموعه ای از سکه های دوره های سلوکی، اشکانی، ساسانی مربوط به قبل از اسلام و سکه های دوره اسلامی مانند دوره عباسی، سلجوقی، صفوی و دو عدد سکه نقره ولایت عهدی حضرت رضا(علیه السلام) به نمایش در آمدند.

درباره بازار امام رضا

مشخصات كالبدی :

زیر بنای سطح مغاره ها =2368 مترمربع بدون احتساب تاسیسات وراهروهای بازار
تعداد واحدهای تجاری=1711 واحد
تعداد طبقات =2طبقه -همكف و فوقانی
موقعیت بازار:در شهر زیارتی مشهدحدفاصل میدان بیت المقدس و17 شهریور

مشخصات بنا و واحدهای تجاری :

طول بازار =960متر
عرض بازار=33متر
بنا شامل :1711باب مغازه - تاسیسات - انتظامات - اطلاعات - نمازخانه - سویسهای بهداشتی
هربازار در طبقه همكف شامل 100 باب مغازه 10 متر مربعی
هر بازار در طبقه فوقانی شامل 56 باب مغازه 5 متر مربعی و 64 باب مغازه 10متر مربعی
هر بازار دارای 7عدد هشتی است كه در طبقه همكف 40باب مغازه 7 یا 8 متر مربعی ودر طبقه فوقانی 16 باب مغازه 7یا8 مترمربعی

تاسیسات برودتی وحرارتی :

در داخل واحدهای تجاری با استفاده از فن كویل سرماوگرما تامین تامین میشودوهر بازار مجهز به 2 موتور خانه تاسیسات میباشد

تجهیزات ساختمانی :

سیستم پله برقی 6 عدد- سیستم تقویت آنتن موبایل - سیستم پیجینگ و اطلاع رسانی

تاسیسات ساختمانی :

سیستم تامین سرمایش وگرمایش واحدهای تجاری: فن كویل سقفی
سیستم تولیدسرمایش و گرمایش :چیلرجذبی شعله مستقیم
فضاهای جانبی: نمازخانه - سرویسهای بهداشتی - مركز اطلاعات

جاذبه های خواف
مدرسه غیاثیه خرگرد

در خرگرد خواف نزدیک جاده آسفالت بنایی دیده میشود که زمانی مهمترین مرکز تعلیم و تربیت بوده است .کتیبه ی موجود این مدرسه در سال 848 به دستور خواجه غیاث الدین پیر احمد خوافی وزیر شاهرخ میرزابنا شده است بدین علت به غیاثیه مشهور گردید این بنا نماینده ی کامل معماری دوره تیموریان است که به سبک اذری ساخته شده است معمار بنا استاد قوام الدین شیرازی که در حال کار روی بنا فوت کرده است و کار نیمه تمام وی را برادرش غیاث الدین شیرازی که مجموعه گوهرشاد مشهد و هرات را نیز ساخته است کامل کرد . مدرسه غیاثیه در دوران شکوهش از بهترین دانشگاههای اسلامی بوده است و دانشمندانی چون ابوبکر پوشنجی خرجردی ابونصر خرجردی را پرورانده است

مسجد ملک زوزن

روزی به زوزن رونقی در کار بودست
نقش عجب بر پنجه معمار بودست
بطور کلی زوزن در قسمت جنوب شرقی و در فاصله 60 کیلومتری خواف واقع شده است با آنکه ناحیه خشک و بی حاصل است از سابقه پراهمیت تاریخی ویژه ای برخوردار است بطوریکه ملک زوزن در قدیم یکی از سه مرکز عمده این ناحیه بوده است هم اکنون در قسمت وسیعی از از دشت زوزن میتوان آثار شهری بزرگ را که براثر زلزله ویران شده را مشاهده کرد . مسجد تاریخی زوزن که در کنار روستای قدیمی واقع گردیده وآثار زیادی از آن باقی مانده و هم اکنون در حال مرمت و بازسازی میباشد تزئینات فوق العاده ای از کاشیکاری آجرکاری و گچ بریهای زیبا به چشم می خورد که معرف هنر معماری و تزئینات اوایل قرن هفتم هجری است . در بدنه ایوان کتیبه ای به خط کوفی وجود دارد که قسمتهایی از آن از بین رفته و در قسمت غربی ایوان قبری وجود دارد که گفته میشود متعلق به پسر ملک زوزن است یکی دیگر از قسمتهای ایوان راه پله های مارپیچی است که شباهت زیادی به پله های مدرسه غیاثیه خرگرد دارد یکی از شبستانها به محراب مسجد منتهی میشود که این محراب به تازگی بر اثر حفاری از زیر آوار بیرون کشیده شده و حاشیه های آن مزین به آیاتی از قرآن مجید است و بیشتر به مینیاتورشبیه است تا محراب ملوک زوزن همچون ملک سعید و قوام الدین زوزنی به فرمان سلطان محمد خوارزمشاه مدتی بر ولایت کرمان و عماد السلام زوزنی و عبدالکافی زوزنی از فضلای بنام زوزن بوده اند آنچه مسلم است این است که مسجد زوزن متعلق به قرن هفتم و دوره سلجوقی است .

کوشک سلامی

بنای تاریخی زیبایی است که حیات سیاسی منطقه خواف را در گذشته های دور به نسل حاضر معرفی میکند .آنچه مسلم است حدود 800 سال قبل این بنا وجود داشته است قوام الدین ملک زوزن که از جانب سلطان محمد خوارزمشاه حاکم کرمان بود آن را در سال 607 (ه . ق ) تعمیر کرد .کشف بنا بدین صورت بوده است که این بنا بصورت تلی از خاک و قلعه مانندی بوده است و زارعان و دامداران در تعقیب احشام خود در حفره ها به راهروهایی رسیدند و متوجه گردیدند که این بنا مسکونی بوده است مرحوم قریشی از سال 1326 بعد از 4 سال توانست بنای کوشک را از دل خاک بیرون بیاورد و از ملک نشسنی به مالک نشینی تبدیل کند .از خصوصیات این بنا این است که پله های عریض با شیب کم طوری ساخته شده است که سواره میتواند با اسب از آن بالا برود از لحاظ امنیتی پنجره ها طوری ساخته شده که از داخل بیرون را میتوان دید ولی از پایین و بیرون داخل را نمی توان دید .

سد سلامی

درفاصله 6کیلومتری شمال شرقی سلامه در دامنه جنوبی ارتفاعات باخرز روی یکی از دره های کناری رودخانه سلامی احداث شده است آب خروجی از سد در فاصله 700 متری پایاب وارد قنات شهر سلامه میشود ودر یک ونیم کیلومتری شمال شهر که مظهر قنات است برای آبیاری اراضی کشاورزی هدایت میگردد ارتفاع بند حدود 24 متر و حوضه آبگیری آن 50 هکتار زمین را می پوشاند عمق آب در بعضی از قسمتها به 18 متر میرسد که حدودا 6متر از عمق بند را رسوبات پوشانده است گنجایش مخزن بین 4 تا 6 میلیون متر مکعب است این بند مربوط به دوران ساسانیان میباشد در زمان ملک محمود سیستانی بازسازی و مرمت شده وبعد از وی بدستور خواجه قوام الدین نظام الملک خوافی مشرف دیوان خراسان در زمان سلطنت سلطان حسین بایقرا بازسازی شده است

مزار خواجه یار

:قبله ی اهل یقین است خواجه یار
عاشقان بر گرد او پروانه وار
گرتو ای مسلم بدانی قدر او
گرد مدفن آیی اش دیوانه وار
این بنا که معروف به مزار است در جنوب غربی شهر خواف از یک طرف مشرف به کوه خواجه یار و از سوی دیگر به تپه های مجاور محدود است مجموعه ای است از دو آب انبار و یک مقبره . بنای کوشک مانندی است دو طبقه که دردوره قاجار ساخته شده 14 متر طول و6/70 متر عرض دارد این بنا مشرف به محوطه ای محصور در دیوار خشکه چین سنگی است و سکویی بلند بطول 8 متر و عرض 1 متر روی پایه های آجری در میان محوطه واقع شده است برخی میگویند یکی از یاران امام حسن (ع ) بوده که در زمان این امام و هنگام حمله ایشان به ایران در جنگ با کفار وزرتشتیان به شهادت رسیده و در همان مکان بخاک سپرده شده است .

یخدو

در انتهای خیابان شهید مدرس بنایی پابرجاست که میتوان گفت از قدمت زیادی برخوردار است و آن یخدان یا یخچال طبیعی است حدود 20 متر ارتفاع 7/5 متر عرض و 15 متر عمق که تمام بدنه از آجرساخته شده است این یخدان شکل مخروطی دارد

آسیاب بادی های نشتیفان

چشمگیر ترین تاسیسات سنتی در خواف آس بادهاست که با ابهتی تمام سینه سپر باد دارد آس یعنی نرم شدن دانه زیر سنگ است بدین ترتیب که دو سنگ گرد و مسطح بر هم نهاده سنگ زیرین در میان میلی آهنین وجز آن از سوراخ میان سنگ زیرین درگذشته و سنگ فوقانی به قوت دست آدمی یا ستور یا باد یا آب چرخد و حبوب و غیره را خرد و آرد سازد .نیروی رایگان وفراوان باد از نظر کمی میتواند تعداد زیادی دستگاه را باهم بچرخاند تا جایی که در روستای نشتیفان تا 40 آسیاب ردیف شده اند منطقه خواف که در مسیر بادهای 120 روزه سیستان قرار گرفته دارای آسیاب بادی های فراوانی است که پره های چوبی آن توسط بادهای مذکور بحرکت در آمده نیروی حاصل را به سنگ منتقل نموده به آرد کردن گندم ها می پردازند

آسیاببادهای نشتیفان خواف

یکی از مهم ترین و چشمگیرترین آثار پیش روی شما در نشتیفان از توابع شهرستان خواف قرار دارد و آن آسیاببادهای زیبای این روستا می باشد که حداقل یکی از آنها به همت اهالی روستا هنوز قابل استفاده می باشد و خودم در سفری که دو سال پیش به این مکان داشتم، از نزدیک با نحوه کار این آسبادها آشنا شدم. ظهور آسبادها در نشتیفان را میتوان به سبب بادهای ۱۲۰ روزه سیستان دانست. این آسبادها بر فراز روستا قرار گرفته اند و در حالی پره های چوبی سنگ هی آسیاب را با کمک باد می چرخانند، سنگ های آسیاب در زیر این پره ها در داخل اتاقی کاهگلی قرار دارند. اگر به منطقه خواف سفر کردید حتما از این آسبادها دیدن کنید. قدمت برخی از این آسبادها به دوره صفوی باز میگردد و با شماره ۷۴۹۰ ثبت میراث فرهنگی گردیده اند.

منابع و مآخذ :