تبلیغات
ماجراجویان

[RB:Blog_And_Post_Title]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

صعود به قله امری اختیاری ،اما فرود از آن  اجباری است 

دگزامتازون و ارتفاع

Dexamethasone-Injection

این مطلب صرفا هشداری است برای موارد مصرف ناصحیح دگزامتازون در ارتفاع و به هیچ عنوان بیان کننده

 موارد مصرف یا عوارض این دارو نیست.

 دقت کنید طبق قانون مسئولیت تجویز دارو همیشه با پزشک است.

نگاهی کوتاه به  آمپول دگزامتازون :

آمپول دگزامتازون دارویی است که توسط اکثر کوهنوردان در کوهستان جهت پیشگیری و درمان علائم بیماری ارتفاع بکار می رود  این آمپول از نظر علمی جز دسته کورتیکو استرویید ها (کورتون ها) طبقه بندی میشود داروی خوبی در کنترل سردرد و استفراغ ناشی از ارتفاع است . بصورت قرص و آمپول در بازار وجود دارد که در کوهنوردی بیشتر از آمپول آن استفاده میشود. از عوارض آن می توان به آسیبهای معده و افزایش فشار خون اشاره کرد که بطور کلی در این بیماران (فشار خونی و ناراحتی های فعال معده )باید با احتیاط مصرف شود گرچه در مجموع در استفاده مقطعی تک دوز تقریبا میتوان گفت دارویی کم خطر و کم عارضه است و میتوان در اکثر افراد بخصوص در افراد جوان در شرایط خاص از آن استفاده کرد.

چه کسی میتواند اجازه تزریق دارو را بدهد؟

در شرایط عادی و در مکانهای شهری مسئولیت تجویز دارو فقط و فقط با پزشک است و هیچکس دیگری حتی سایر افراد شاغل در رشته های پزشکی و بالینی (چون داروسازان - پرستاران و ...)اجازه تجویز دارو را ندارند و در صورت تجویز دارو و بروز عارضه با مشکلات قانونی مواجهه میشوند. اما در کوه جایی که دسترسی به پزشک و سیستمهای درمانی وجود ندارد کوهنوردان گاه مجبور به تجویز دارو میشوند گرچه از نظر قانونی این مسئله کماکان میتواند منجر به مشکل شود اما ظاهرا چاره ای هم نیست و کوهنوردان باید نحوه استفاده از بعضی از داروهای خاص را بدانند.

چه موقعی باید دارو را تجویز کرد؟

فردی حین صعود دچار عارضه می شود و نیاز به تجویز آمپول پیدا میکند (فرض را بر این می گذاریم که مصدوم واقعا نیاز به دارو دارد و تشخیص درست است) ایا می توان به او در کوه آمپول زد ؟

به این چند مثال دقت کنید:

فردی قصد صعود به قله دماوند از جبهه جنوبی دارد عصر هنگام به بارگاه سوم میرسد سر درد دارد و حالت تهوع.می توان برای او داروی ضد تهوع یا دگزامتازون تزریق کرد؟

فردی در هیمالیا در کمپ اول یا دوم دچار علائم ارتفاع زدگی میشود می توان به او آمپول دگزامتازون داد؟

آیا دادن دگزامتازون در شرایط فوق مجاز است؟

 دقت کنید که از داروی تزریقی هنگامی استفاده می شود که حال بیمار به گونه ایست که چاره ای دیگر نداریم. 

 گرچه استفاده از آمپول دگزا متازون در ارتفاع علائم ارتفاع زدگی را کنترل می کند اما این بهبودی موقت است. در اصل فقط یک درمان علامتی است و شما بدین وسیله سیتم هشدار بدن در برابر ارتفاع را(سردرد - استفراغ) از کار می اندازید بدون اینکه بدن با ارتفاع سازگار شده باشد.از طرفی دگزامتازون  مقداری احساس بهبودی و توان بدنی خوب در بدن ایجاد می کند و خستگی٬ درد عضلانی و کوفتگی ها را ازبین می برد که نتیجه آن این است که فرد احساس توانی کاذب در خود می کند. و بدون اینکه از توان بدنی خود برآورد مناسبی داشته باشد و با ارتفاع سازگار شده باشد خود را آماده صعود می بیند این برآورد اشتباه اگر منجر به ادامه صعود توسط فرد شود میتواند فاجعه به همراه داشته باشد .

زیرا فرد در ارتفاعات بالاتر جایی که نیاز به سازگاری بیشتری با ارتفاع دارد٬ به توان بیشتر برای بازگشت و فعالیت  نیازمند است  بدون سازگاری و توان مناسب قرار دارد. علائم ارتفاع زدگی در او تشدید می شود٬ توانش برای ادامه حرکت بعد از بین رفتن نیروی کاذب ناشی از دگزامتازون به شدت تحلیل رفته است. همنوردان وی در ارتفاع بالاتر توان کمتری برای امداد دارند و بازگشت بسیار دشوار تر است و حادثه بسیار جدی و نزدیک ... . 

اگر  حوادث سالهای اخیر  کوهنوردی را مروری کوتاه بنماید ردپای این برآورد ناصحیص افراد ازخود را بدنبال تزریق دگزامتازون بخوبی خواهید دید.

ادامه صعود توسط فردی که دچار علائم ارتفاع زدگی شده است با تزریق دگزامتازون یعنی:  حادثه

چه باید کرد؟

به همه کوهنوردان عزیز توصیه اکید میکنم که توان بدنی خود را و میزان سازگاریشان را با ارتفاع همیشه قبل از تزریق دارو بر آورد کنند. اگر علائم آنها شدید نیست تنفس مناسب دارند٬ سردرد خفیف دارند و اشتهایشان نسبتا خوب است در تجویز این دارو تعجیل نکنند تا بتوانند برآورد درستی از آمادگی خود برای صعود داشته باشند.و همیشه به یاد داشته باشند که اگر اوضاع به گونه ای است که نیاز به تجویز دگزامتازون دارند دیگر صلاحیت صعود ندارند.اجازه ندهید سرخوشی و توان کاذبی که بعد از تزریق دگزامتازون پیدا می کنید شما را فریب دهد و باعث شود زمانی متوجه کاهش توان بدنیتان و ناسازگاریتان با ارتفاع شوید که بسیار دیر شده است.

اگر اوضاع به گونه ای است که نیاز به تجویز دگزامتازون دارید بیاد داشته باشید ( و هرگز فراموش نکنید) که دیگر صلاحیت صعود ندارید.

به همه مسئولین تیم ها توصیه اکید می کنم که دقت کنند کوهنوردی که دگزامتازون تزریق کرده دیگر صلاحیت صعود ندارد مبادا بهبودی نسبی بعد از تجویز دگزامتازون آنها را در برآورد توان همنوردشان در صعود به اشتباه بیندازد.

به همه پزشکان وهمکاران عزیز و کسانی که در کوه به هر دلیل برای تجویز دارو به کوهنوردان تصمیم میگیرند توصیه میکنم که هیچگاه تا مطمئن نشده اند که کوهنورد دارای علائم ارتفاع زدگی٬ قصد فرود دارد به او دگزامتازون تجویز نکنند و ابتدا از قصد او  برای بازگشت و تصمیم سرپرست برای این کار مطمئن شوند سپس اقدام به تجویز دارو کنند.حتی اگر مجبور شوند وی را با حال بد راهی فرود کنند و در راه برای وی دگزامتازون تزریق کنند.

و بطور خلاصه یک اصل مهم و همیشگی را بیاد داشته باشید:

 دگزا متازون در ارتفاع به شما کمک میکند تا بتوانید با برطرف کردن موقت علائم ارتفاع زدگی به سلامت فرود بیایید و و یا شبی را بسلامت بگذرانید تا فردا فرود بیاید و هیچگاه دارویی برای ادامه صعود نیست.

یک اصل مهم و همیشگی را بیاد داشته باشید:

دگزامتازون به شما کمک میکند تا بتوانید به سلامت فرود بیاید و خود را از خطر دور کنید.

این دارو هیچگاه شما را آماده صعود نمیکند.

تجویز دگزامتازون به فردی که در ارتفاع دچار مشکل است و ادامه صعود توسط او یعنی حرکت به سوی حادثه و حادثه در بیشتر مواقع پایان خوشی ندارد.

منبع: وبلاگ پزشکی کوهستان

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم آذر 1390ساعت 16:12  توسط امیر یوسفیان اهری  |  نظر بدهید

همان طور که از نام نوشابه انرژی ‌زا پیداست، باید به شما انرژی مضاعف بدهد، اما دقت در اجزای تشکیل دهنده آن حقایق دیگری را هم آشکار می‌کند، با وجود آن که سازندگان این نوشابه ها مدعی هستند که آنها کاملا بی خطر هستند، اما پزشکان عقیده دیگری دارند. آنها معتقدند که این انرژی کاذب ادعا شده تنها به دلیل مقادیر بالای شکر و انواع ترکیبات محرک موجود در اجزاء تشکیل دهنده این نوشیدنی ها است و مصرف این نوشیدنی ها برای سلامت بدن بسیار مضرر است.

در این مقاله به دلیل شیوع مصرف این نوشیدنی ها در بین جوانان و ورزشکاران و نیز وجود مواد ممنوعه به ویژه انواع مواد محرک ممنوعه در اجزاء تشکیل دهنده بعضی از  نوشیدنی ها ی انرژی زا، برآنیم تا ضمن اطلاع رسانی در خصوص لزوم جایگزینی آب و الکترولیت های از دست رفته و تامین منابع هیدرات کربنی مورد نیاز ورزشکاران با نوشیدنی های ورزشی مناسب، به خطرات مصرف نوشیدنی های انرژی زا توسط ورزشکاران در حین ورزش کردن بپردازیم.

دهیدراتاسیون  ناشی از انجام فعالیت های ورزشی 

فعالیت های ورزشی باعث افزایش حرارت بدن می شوند به نحوی که به ازای هر لیتر اکسیژن مصرفی در حین ورزش 5 کیلو کالری انرژی تولید می شود که تنها 1 کیلو کالری آن صرف کار مکانیکی می گردد و مابقی تبدیل به حرارت می شود.

برای کنترل این افزایش حرارت عمومی بدن مکانیسم های زیر فعال شده و به مقابله می پردازند :

1-     افزایش جریان خون زیر سطح پوست

2-     تعریق و دفع آب

از سوی دیگر، در صورت عدم جبران آب از دست رفته بدن در نتیجه تعریق و عدم دریافت مایعات مناسب، کارآیی ورزشی کاهش یافته و خستگی در انتهای فعالیت های ورزشی طولانی مدت بروز می نماید. در هنگامی که میزان از دست رفتن آب بدن در هنگام انجام فعالیت های ورزشی به 2درصد (حدود 2 کیلوگرم در یک ورزشکار با وزن 80 کیلوگرم) برسد، کارآیی ورزشی شروع به کاهش می نماید و زمانی که این دهیدراتاسیون یا کم آبی به 5 درصد برسد، کارآیی و توانایی انجام کار فیزیکی تا 30 درصد کاهش می یابد. در نتیجه انتخاب و مصرف نوشابه های ورزشی مناسب برای جبران آب والکترولیت های از دست رفته ناشی از تعریق و نیز متعادل کردن میزان مواد قندی مورد نیاز نه تنها در حین انجام فعالیت های ورزشی بلکه قبل و بعد از ورزش  اهمیت دارد. در حالی که، انتخاب و مصرف نوشیدنی های انرژی زا توسط ورزشکاران پیامدهای نامطلوبی در پی خواهد داشت.

 

دلایل مصرف نوشیدنی های ورزشی

-          آبرسانی و هیدراتاسیون موثر

-          تجدید و جبران ذخایر الکترولیت بدن

-          تامین انرژی برای افزایش کارآیی عضلات  درحین فعالیت های ورزشی و افزایش سرعت ریکاوری بعد از انجام فعالیت های ورزشی

 

ترکیبات تشکیل دهنده نوشابه های ورزشی                                                                          

-          معمولأ فاقد مواد محرک و ممنوعه می باشند.

-          حدود 6-8 درصد کربوهیدرات در ترکیب این نوشیدنی ها وجود دارد.

-          حاوی الکترولیت به ویژه املاح سدیم و پتاسیم می باشند.

-          ممکن است دارای ترکیباتی مانند ویتامین ها و ترکیبات گیاهی  و یا پروتئین باشند.

ترکیبات تشکیل دهنده نوشابه های انرژی زا                                           

-          معمولأ حاوی انواع مواد محرک و ممنوعه از جمله افدرین و سینفرین می باشند.

-          حدود 5-500 میلی گرم کافئین* در ترکیب این نوشیدنی ها وجود دارد.

-          حاوی ترکیباتی مانند سیتی کولین، تیروزین، فنیل آلانین، تورین، مالیک اسید و گلوکونات می باشند.

-          فاقد الکترولیت و املاح سدیم و پتاسیم می باشند.

* مطابق با فهرست ممنوعه 2011 مصرف کافئین در ورزش ممنوع نیست.

نوشیدنی های انرژی زا در مقابل نوشیدنی های ورزشی

-          الکترولیت و املاح مورد نیاز را که در نتیجه تعریق از بدن دفع شده را جبران نمی نمایند.

-           غلظت بالاتر کربوهیدرات را فراهم می آورند و در نتیجه دیرتر از دستگاه گوارش جذب می شوند و ممکن است عوارض گوارشی ایجاد نمایند.

-          کافئین موجود در ترکیب نوشیدنی های انرژی زا مدر یا ادرار آور می باشد و دهیدراتاسیون را تشدید می نمایند.

-          مواد محرک موجود در ترکیب نوشیدنی های انرژی زا فشار خون و ضربان قلب را افزایش می دهند، در نتیجه مصرف آنها در حین انجام فعالیت های ورزشی شدید و سنگین که فشار خون و ضربان قلب ورزشکار افزایش می یابد، خطرناک بوده و ممکن است باعث بروز عوارض قلبی- عروقی از جمله انواع بی نظمی در ضربان قلب، ایست ناگهانی قلبی و سکته های قلبی و مغزی گردد.

-          کافئین و سایر مواد محرک موجود در ترکیب نوشیدنی های انرژی زا مى‌توانند باعث از دست رفتن هماهنگى عضلانى شوند و توانایى بدن را در حفظ یک درجه حرارت معین دچار اختلال کنند.

-          درصد بالای انواع کربوهیدراتها و قندهای موجود در ترکیب نوشیدنی های انرژی زا  برای سلامت دهان و لثه ها مضر بوده و در صورت عدم رعایت بهداشت دهان و دندان می تواند به فساد دندانها منتهی گردد.

-          مواد محرک موجود در ترکیب نوشیدنی های انرژی زا، باعث تحریک پذیری، بی خوابی و بروز اضطراب در ورزشکاران به ویژه در هنگام شرکت در رقابت های ورزشی گردد.

-          مصرف بیش از حد و طولانی مدت نوشابه های انرژی زا می تواند نوعی عادت پذیری در افراد ایجاد کند و به  وابستگی روانی برای مصرف بیشتر این نوشیدنی ها منتهی گردد.

-          تولید کنندگان نوشابه های انرژی زا در ترکیب محصولات خود از ترکیباتی استفاده می نمایند  که روی بطری قید نمی شود و همین مسئله عدم قید ترکیبات، ممکن است به نوعی برای ورزشکاران حرفه ای خطر آفرین باشد.

-          احتمال آلودگی به مواد ممنوعه خصوصأ ترکیبات محرک و در نتیجه مثبت شدن نتیجه آزمایش دوپینگ ورزشکاران حرفه ای در نتیجه مصرف نوشیدنی های انرژی زا در حین مسابقات وجود دارد.

دکتر افسانه گلشن راز- مسئول کمیته پیشگیری وآموزش ستاد ملی مبارزه با دوپینگ(نادو)