تبلیغات
ماجراجویان

[RB:Blog_And_Post_Title]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بررسی ها و برنامه ریزی اولیه

نگاهی گذرا به نوع و نقشه بارندگی در ایران به خوبی می تواند بیانگر این موضوع باشد که کوهستان و باران دو عنصر به هم پیوسته بوده و همواره در هر کجا کوهستانی وجود دارد بی گمان در فصول مختلف سال، بارشهای جوی را نیز به همراه خواهد داشت.

یکی از مهمترین آثار این بارشها جاری شدن آب و تشکیل رودخانه های کوچک و بزرگی است که از دامنه این کوهها سرچشمه گرفته و گاهی امتداد آنها سرتاسر این کوهها را در بر می گیرد.


تا حدی که در کمتر برنامه کوهنوردی و طبیعت گردی پیش می آید که مجبور نباشیم از رودخانه های جاری در دامنه ها عبور کنیم. اما تاکنون چند بار اتفاق افتاده است که در هنگام عظیمت به طبیعت این مسئله را در نظر گرفته و برای آن برنامه ریزی کرده باشیم؟

یک نهر کوچک زمانی که با آب برف در تابستان و یا بارش شدید تغذیه گردد می تواند غیر قابل عبور باشد. بنابراین اگرچه روشهای مناسب عبور از رودخانه در جای خود دارای اهمیت هستند اما مهمتر از همه این است که بتوان از اوضاع و احوال منطقه ارزیابی درستی به عمل آورده و از قبل برای مواجهه با شرایط مختلف، برنامه ریزی کرده باشیم.

باید این مسئله را در نظر گرفت که هیچ رابطه ثابت و معینی بین میزان بارندگی و میزان افزایش آب در رودخانه ها وجود ندارد و همچنین در مناطق کوهستانی به دلیل جنس خاک و پوشش منطقه، آبها جذب زمین نشده و خیلی سریع جاری می شوند و در نتیجه رودخانه های پیرامون به سرعت طغیان کرده و غیر قابل عبور می گردند. البته عکس این مطلب نیز صادق است به طوری که با پایان یافتن بارندگی حجم آب درون جویبارها و رودخانه ها به سرعت کاهش می یابد.

لذا بایستی قبل از اجرای برنامه هایی که در آنها نیاز به عبور از رودخانه است این شکل از نواسات را پیش بینی کرده و در برنامه ریزی های خود، مواردی چون وضع هوا، فصل و امکان افزایش آب  رودخانه در نتیجه ذوب برف و یخ ارتفاعات و بسیاری موارد مرتبط با آن را در نظر گرفته و برای هر یک از این موارد تدابیر لازم اتخاذ گردد.

عبور از رود


البته از این مسئله هم گریزی نیست که حتی در دقیق ترین برنامه ها نیز نمی توان تمام موارد غیر قابل پیش بینی را در نظر گرفته و برای آنها برنامه ریزی نمود.  در نتیجه این امر ممکن است منجر به روبرو شدن با برخی شرایط سخت گردیده و مرحله تصمیم گیری و انتخاب را دچار یک مانع و چالش نماید. به عنوان مثال این سوال در ذهن نفرات مطرح می گردد که آیا می توان عبور کرد یا خیر؟

هرگاه عبور از رودخانه امری راحت بوده و تیم بدون هیچ خطری و در سلامت کامل می تواند از آن عبور کند راحت ترین مکان را برای عبور انتخاب کرده و عبور می نمایم اما چنانچه هرگونه شک و دودلی در خصوص عبور در ذهن ایجاد شود لازم است تا قبل از هر تصمیمی راههای مختلف را بررسی کرده و سپس بهترین راه ممکن را انتخاب نمود.

در هنگام عبور از رودخانه عوامل متعددی را باید در نظر گرفت که عبارتند از: عرض رودخانه، عمق آب، رنگ آب از لحاظ زلال و یا کدر بودن، شدت جریان رودخانه و وضعیت بستر رودخانه.

علاوه بر در نظر گرفتن موارد فنی بالا عامل مهم دیگری که در تصمیم گیریها نقش اساسی دارد وضعیت جسمی و روحی نفرات تیم است به طوری که باید در نظر گرفته شود آیا عبور از رودخانه برای ضعیف ترین فرد گروه به راحتی امکان پذیر خواهد بود؟

اولین قدم در تصمیم گیری، پرهیز از اعمال هر گونه عجله و تندروی است. به طور کلی انسان موجودی است عجول که تمایل دارد هر کاری را به سرعت و در کمترین زمان ممکن انجام دهد. خصوصا وقتی که یک محرک خارجی همچون گرسنگی، خستگی و... نیز در آن دخیل باشد. در نتیجه اقدام مهم و حیاتی حفظ خونسردی و جلوگیری از غالب شدن عجله بر صبر است. در اقدام بعدی با مشاهده بالا دست و پایین دست رودخانه از روی نقشه راههای عبور مطمئن از قبیل پلها را بررسی کرده و موانع موجود در تغییر مسیر به سمت نقطه مورد نظر را ارزیابی کنید. همچنین با بررسی و در نظر گرفتن پیش بینی وضع هوا می توان نسبت به صبر کردن تا زمان کاهش سطح آب رودخانه در صورت وجود بارندگی تصمیم گیری نمود این تصمیم گیری ممکن است شب مانی تیم در یک هوای آزاد و بیتوته کردن را در پی داشته باشد لذا باید تاثیر بیتوته اجباری و بدون تجهیزات کافی را از نظر روانی بر روی تیم بررسی کرده و ارزش آن را در مقابل عبور از رودخانه قیاس نمود. در صورت داشتن وقت کافی یکی دیگر از راههای ممکن این است که امتداد رودخانه را گرفته و در جهت بالا دست رودخانه طی طریق نمایید تا شاید مکان مطمئنی که حجم و فشار آب کمتری دارد جهت عبور یافت شود. اما در چنین حالتی چند مشکل پیش روی تیم قرار دارد که می بایست هر یک از آنها را بررسی نموده و آنگاه تصمیم به چنین کاری بگیرد. از جمله این مشکلات این است که چقدر و بر روی چه عوارضی باید حرکت کند و یا اینکه آیا این مسیر در حد توانایی و استقامت نفرات تیم هست یا خیر. و یا حتی ممکن است این سوال پیش بیاید که آیا اصلا راه مطمئنی پیدا خواهد شد؟

به هر حال چنانچه پس از بررسی راهکارهای گوناگون تصمیم به عبور از رودخانه گرفته شد و در اصطلاح قرار بر آن شد تا تیم به آب بزند می بایست محل عبور مورد بررسی دقیق قرار گیرد. تفسیر درست از حرکت سطحی آب رودخانه، کمک بزرگی در جهت تصمیم گیری و عبور به شمار می رود. نوع حرکت سطحی آب رودخانه رابطه مستقیم با شرایط بستر دارد. آبهای آرام و نسبتا راکد بیانگر بستری صاف و مناسب هستند. امواج ثابت که اغلب در نقاط مختلف سطح رودخانه شاهد آن هستیم بیانگر قلوه سنگها و تخته سنگهای متوسط و یا بزرگ در بستر رودخانه می باشند. این امواج به تنهایی خطرناک نیستند اما حاکی از بستری ناهموارند. چنین سنگهایی در نزدیک سطح آب گردابهایی را به وجود می آورند و در نقاطی که این موانع بزرگ باشند می تواند گردابهای بزرگ و آبشارهایی را به وجود آورد. این آبشارها سبب ایجاد یک جریان برگشتی بسیار قوی به سوی مانع و در جهت مخالف جریان آب می شوند و در جلو مانع جریانهای هیدرولیکی را به وجود می آورند. این جریانات برگشتی سبب مکش آب از سطح به قسمت زیر گشته و هر چه را که روی سطح آب شناور باشد به همراه خود به زیر برده و مدت زیادی در آنجا حبس می نماید. لذا در انتخاب محل عبور باید به این نکات توجه کافی نمود.

غالبا عبور از رودخانه در جاهایی که دارای انشعابات بوده و آب به چند شاخه تقسیم می شود و یا محلی که آب به رودخانه اصلی وارد می شود به مراتب آسانتر است اما خس و خاشاک و شاخه و برگ درختان که بر روی آب معلق هستند در این نقاط می تواند مشکل ساز گردد. در نتیجه محل عبور باید فاقد هر گونه موانع سطحی از این قبیل باشد. همچنین باید محل خروج از آب را نیز مورد بررسی قرار داده تا ارتفاع سطح آب در این مکان از سطح ساحل پایین تر نباشد چرا که تفاوت این سطوح باعث گیر افتادن در آب شده و شخص نمی تواند خود را به درون ساحل منتقل کند.

جریان آب معمولا در پیچها و خصوصاً در قوس خارجی، پیچ شدید تر است و این مسئله نیز در هنگام عبور بروز حادثه ای را نوید دهد.

در اینجا ذکر یک نکته دارای اهمیت است که در اکثر موارد ممکن است بارشهای جوی، یک محل عبور مناسب را نامطمئن و خطرناک سازد لذا در برنامه ریزی های خود به این مسئله نیز توجه نموده و همواره مکانهای متعددی را جهت عبور از عرض رودخانه مدنظر داشته باشید.

انتخاب بهترین نقطه عبور همواره تحت تاثیر محدودیتها و تجهیزات همراه تیم قرار می گیرد اما در هر شرایطی این سوال مطرح می گردد که اگر در حین عبور یکنفر تعادل خود را از دست بدهد و درون آب غوطه ور گردد چه خواهد شد؟ چگونه می توان نفرات را حفاظت و حمایت نمود؟



مقدمات عبور

پس از انتخاب محل عبور باید بهترین روشی را که با شرایط جسمی و روحی افراد و رودخانه سازگاری بیشتری داشته باشد را انتخاب نمود. مهمترین نکته پرهیز از هر گونه عجله و شتاب زدگی است. کلیه نفرات را از شرایط موجود و روند و نحوه انجام کار مطلع نمایید و در صورت نیاز آموزشها و صحبتهای لازم به نفرات ارائه گردد. وظایف هر یک از اعضای تیم خود را به خوبی مشخص کرده و در صورت نیاز آنها را به گروههای کوچکتر تقسیم کنید. به دلیل وجود سر و صدای ناشی از شدت جریان آب به وسیله برخی علائم قراردادی و توافقی مکالمات خود را به حداقل رسانده و در هنگام عبور به وسیله این علائم با یکدیگر ارتباط داشته باشید.



توصیه های  قبل از ورود به آب

اولین نکته در عبور از رودخانه و وارد شدن به آب این است که هرگز پوتین های خود را در نیاورید و با پای برهنه اقدام به عبور نکنید. پوتین های کوهنوردی به دلیل داشتن ساق بلند و زیره محکم مچ پا را از پیچ خوردگی محافظت نموده و کف پا را از کوفتگی بر روی بستر رودخانه در امان نگاه می دارد. اما جورابهایتان را درون کوله پشتی قرار دهید تا خشک بماند.

تا آنجا که ممکن است سطح تماس بدن با آب را کاهش دهید. برای این منظور می توان به عنوان مثال شلوار خود را در آورده و یا پاچه های آن را بالا بزنید به طوری که با آب تماس نداشته باشد. علت این امر این است که معمولا پوشاک هنگامی که درون آب قرار می گیرند باد کرده و سطح تماس را بیشتر می کنند و همانند مکانیزمی که بادبانهای قایق در برابر باد ایجاد می کنند سبب اعمال نیروی بیشتری از طرف آب به بدن شده و در نتیجه تعادل شما را به هم می زند .

لوازم داخل کوله پشتی را با بسته بندی کردن درون کیسه های پلاستیکی ضد آب کرده و مجموعه لوازم را پس از آنکه به صورت مجزا ضد آب کردید مجدداً درون یک کیسه پلاستیک ضخیم تر قرار داده و سپس درون کوله پشتی بگذارید. این کار دو حسن اساسی را در پی خواهد داشت:

اولا در صورت به هم خوردن تعادل و غوطه ور شدن درون آب لوازم و تجهیزات شما خیس نخواهد شد. ثانیا در صورت بروز چنین اتفاقی خود کوله پشتی به صورت یک بالشت بادی عمل کرده و می تواند شما را روی سطح آب بالا نگاه دارد. اما باید توجه داشته باشید که هیچ گاه تسمه کمربند کوله پشتی را نبندید تا در صورت نیاز بتوانید آنرا از خود رها کنید.